Κοινωνική Εργασία στο χώρο της υγείας


Δ8 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ / SOCIAL WORK IN HEALTHCARE (Επιλογής: Κοινωνική Διοίκηση και Πολιτική, Υποχρεωτικό: Κοινωνική Εργασία / Optional: Social Administration and Policy, Compulsory: Social Work)

Βασίλειος Καραγκούνης, Επίκουρος Καθηγητής / Vassileios Karagounis, Assistant Professor

https://socadm.duth.gr/author/vkaragk/, vkaragk@socadm.duth.gr

website: https://socadm.duth.gr/courses/mu-129-songwriting/

e-class: https://eclass.duth.gr

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Η υγεία αποτελεί το πρώτο πεδίο εξειδίκευσης των εφαρμογών της κοινωνικής εργασίας και παραμένει ένα από τα ταχέως εξελισσόμενα και στις τρεις βαθμίδες φροντίδας της φυσικής και ψυχικής υγείας. Εξ αρχής επικεντρώθηκε στις βιοψυχοκοινωνικές συνιστώσες της υγείας και της ψυχικής υγείας, στις σχέσεις εξουσίας και τα εμπόδια στην εξασφάλιση της.

Το μάθημα παρέχει μια επισκόπηση των πολυδιάστατων παραγόντων και προσεγγίσεων που σχετίζονται με την ασθένεια και την ψυχική διαταραχή. Ερευνά τις κύριες οπτικές και την ιστορία της προσλήψεων της ψυχικής διαταραχής στις δυτικές κοινωνίες, τις θεραπευτικές προσεγγίσεις, τις και θεσμικές απαντήσεις και ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας.

Εστιάζει στη συμβολή της κοινωνικής εργασία στην αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων που προηγούνται της εμφάνισης μιας νόσου (πρόληψη) και των ψυχοκοινωνικών προβλημάτων που βιώνει ο ασθενής και το περιβάλλον του στη φάση της θεραπείας και της αποκατάστασης, ή και κατά τη χρόνια διαχείρισή της.

Αναλύονται τα βήματα σχεδιασμού, ανάπτυξης και αξιολόγησης προγραμμάτων ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε Νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας και Κέντρα Ημέρας, εργαστήρια επαγγελματικής κατάρτισης, μονάδες πόνου και σε ξενώνες μετανοσοκομειακής διαβίωσης. Επίσης ψυχοεκπαιδευτικές τεχνικές, και μέθοδοι συμβουλευτική των ίδιων και των οικογενειών τους για την πρόληψη και τη διαχείριση υποτροπών. Εξετάζεται η συνεισφορά της εποπτείας και διεπαγγελματικής συμβουλευτικής ως αντίδοτου στην επαγγελματική εξουθένωση που απειλεί το προσωπικό υγείας και ψυχικής υγείας.

Αναπτύσσονται ζητήματα στάσεων που υιοθετούν ασθενείς, το κοινό και οι ίδιοι οι κοινωνικοί λειτουργοί έναντι της χρόνιας, φυσικής και ψυχικής αρρώστια και των συμπτωμάτων της, καθώς και ζητήματα όπως η μυστικότητα, οι φόβοι για μετάδοση ασθενειών ή επικινδυνότητα των ασθενών, κ.ά.

 

Περίγραμμα μαθήματος θεματικές ενότητες

Εισαγωγή: αντιλήψεις, απόψεις και θεωρήσεις για τη υγεία και την ασθένεια. Από την αντιμετώπιση της αρρώστιας στη φροντίδα για την ανάπτυξη της υγείας. Η συμβολή της κοινωνικής εργασίας.

Ψυχική ασθένεια και Κοινωνία: Παρέμβαση – διαχείριση περιπτώσεων στον τομέα της ψυχική υγείας.

Φάσεις στην εξέλιξη της χρόνιας και της απειλητικής για τη ζωή αρρώστιας. Ο άρρωστος που πεθαίνει και το άμεσο περιβάλλον του.

Το παιδί με χρόνια και σοβαρή ασθένεια και η οικογένεια του. Παρεμβάσεις για την επανάκτηση της μαθητικής και των άλλων ιδιοτήτων τους στα μεσοδιαστήματα των νοσηλειών.

Καταστάσεις κρίσης και πένθους στο νοσοκομειακό πλαίσιο. Φροντίδα φροντιστών.

Η διεπιστημονική συνεργασία στον τομέα της υγείας και της ψυχικής υγείας: ευκαιρίες και εμπόδια στην ανάπτυξη της.

Εξωνοσοκομειακή φροντίδα υγείας και δίκτυα κοινωνικών υπηρεσιών. Η ακούσια εισαγωγή και νοσηλεία σε νοσοκομείο.

Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις του καρκίνου: προσαρμογή, επικοινωνία της αλήθειας για τον ασθενή, την οικογένεια και το προσωπικό υγείας.

Ο ρόλος της οικογένειας, των κοινωνικών δικτύων και των συστημάτων της κοινότητας στη διαδικασία της θεραπείας και της αποκατάστασης. Κοινωνική εργασία με οικογένειες και ομάδες αυτοβοήθειας ασθενών και φροντιστών.

Στήριξη σε ασθενείς τελικού σταδίου.

 

Μαθησιακοί στόχοι:

Οι φοιτητές που θα ολοκληρώνουν την παρακολούθηση του μαθήματος αυτού αναμένεται να αποκτήσουν:

  1. κατανόηση των ιστορικών και σύγχρονων οπτικών για τη σωματική και ψυχική υγεία και ασθένεια και σχετικά με τις προσλήψεις της απόκλισης στα άτομα με ψυχική ασθένεια,
  2. εκτίμηση της δυναμικής των θεσμικών απαντήσεων στη φροντίδα των χρονίως και των ψυχικά πασχόντων, η προσβασιμότητα εκείνων που ζουν σε συνθήκες φτώχιας και κοινωνικού αποκλεισμού, και τα δικαιώματα των ασθενών,
  3. αναγνώριση της συνάρθρωσης των υπηρεσιών υγείας με εκείνες της κοινωνικής πρόνοιας και προστασίας,
  4. γνώσεις για τις διαφορετικές επιδράσεις της καταληκτικής και της ψυχικής διαταραχής σε σχέση με το φύλο, την ηλικία, τη φυλή και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση,
  5. εξοικείωση με την παρέμβαση σε παιδιά και εφήβους με χρόνιες ασθένειες (διαβήτης, καρκίνος),
  6. εξοικείωση με μοντέλα βραχείας παρέμβασης σε ασθενείς και οικογένειες ασθενών στο νοσοκομείο,
  7. αναγνώριση των επιπτώσεων από τη σοβαρότητα των καταστάσεων με τις οποίες έρχεται σε καθημερινή επαφή ο νοσοκομειακός και κλινικός κοινωνικός λειτουργός.

 

Αξιολόγηση:

Γραπτές εξετάσεις.

Η συστηματική παρακολούθηση και η ενεργός συμμετοχή στην τάξη, τα εργαστήρια βιωματικής διδακτικής και τις ομάδες συζήτησης συνεκτιμώνται στη διαμόρφωση του τελικού βαθμού.

 

Βιβλιογραφία:

  • Thronicroft, Gr. & Tansella, M. (μτφρ. Μ. Δερμεντζή, επιμ. Στ. Στυλιανίδης) 2010. Για μια καλύτερη φροντίδα της ψυχικής υγείας, Αθήνα: Τόπος.
  • Dziegielewski, S. F. 2013. The changing face of health care social work. Opportunities and challenges forprofessional practice. NY: Springer.
  • Horevitz, E., Lawson, J. and Chow, J. 2013. Examining Cultural Competence in Health Care: Implications for Social Workers. Health Social Work 38 (3): 135-145 doi:10.1093/hsw/hlt015.
  • Keeping, C. Practitioner Research, in S. Fraser & S. Matthews (eds) 2008. The critical practitioner in Social Work and Health Care, London: Sage.
  • Kωσταντινίδης, Μ. 2010. Μελέτη εμπειριών και αντιλήψεων οροθετικών ατόμων (ΗΙV) με χρήση ομαδικά εστιασμένης συνέντευξης, στο Θ. Καλλινικάκη (επιμ.) Ποιοτικές μέθοδοι στην έρευνα της κοινωνικής εργασίας, 429-451, Αθήνα: Τόπος.
  • Mαδιανός, Μ.1999. Η μηλιά κάτω από το μήλο. Άτομο και οικογένεια στην κοινοτική ψυχοθεραπεία της ψύχωσης, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
  • Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και Ψυχιατρική Κλινική Πανεπ/μίου Αθηνών (επιμ. Γ.Ν. Χριστοδούλου και συν.) 1998. Οι ψυχικές διαταραχές στην πρωτοβάθμια φροντίδα. Οδηγίες για διάγνωση και αντιμετώπιση, Aθήνα: Βήτα.

Παπαδημητρίου, Γ. (επιμ.), Κ.Λ. Κουντή, Μ. Τζεδάκη και Μ. Πασσά (επιμ), Η συμβολή της κοινωνικής εργασίας στην ψυχιατρική θεραπευτική, Αθήνα: Εκδόσεις Παρισιάνος.

  • Rock, B. D. 2002. Social Work for Health Care in 21st century. In A. Roberts and G Greene (eds) Social Workers’ Desk Reference, 10-15, Oxford University Press.
  • Τσιάντης, Γ. (επιμ.) 2001. Εισαγωγή στην Παιδοψυχιατρική, Αθήνα: Καστανιώτης.

• White, S., Fook, J., Gardner, F. 2006. Critical Reflection in Heath and Social Care. Oxford University Press.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *