Πολιτική υγείας


Ζ3 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ / HEALTH POLICY AND POLITICS (Υποχρεωτικό: Κοινωνική Διοίκηση και Πολιτική, Επιλογής: Κοινωνική Εργασία, Επιλογής: Πολιτική Επιστήμη / Compulsory: Social Administration and Policy, Optional: Social Work, Optional: Political Science)

Κωνσταντίνος Δικαίος, Επίκουρος Καθηγητής / Constantinos Dikeos, Assistant Professor

https://socadm.duth.gr/author/cdikeos/, cdikeos@socadm.duth.gr

website:  https://socadm.duth.gr/courses/πολιτική-υγείας/

e-class: https://eclass.duth.gr

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Γιατί πολιτικές υγείας; Θεωρητική θεμελίωση της ύπαρξης υγειονομικών πολιτικών με σύντομη αναφορά σε θεωρητικούς. Πολιτική διαμάχη και η δημιουργία και κριτική για το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης: Kόμμα, ομάδα πίεσης ομάδα συμφερόντων κλπ σε σχέση με την υγεία. Δομή και βαθμίδες στα συστήματα υγειονομικής προστασίας. Πληρωμή και παροχή υπηρεσιών υγείας· δημόσιο και ιδιωτικό. Tα εθνικά συστήματα υγείας. Δείκτες που αφορούν στην εξέταση των συστημάτων (οικονομικοί, υποδομής, προσωπικού κλπ). O γιατρός ως ειδικός σε θέματα υγείας και το πρόβλημα της ‘ασύμμετρης πληροφόρησης.

Ανισότητες στην υγεία: ανισότητες ανάμεσα σε διαφορετικά κράτη· ανισότητες ανάμεσα σε κοινωνικές τάξεις μέσα στο ίδιο κράτος. Tο Ελληνικό Σύστημα Υγειονομικής Περίθαλψης. Πολιτική Υγείας και Διεθνές Σύστημα.

Συστήματα Υγειονομικής Περίθαλψης άλλων Κρατών.

 Περίγραμμα μαθήματος:

ENOTHTA ΠPΩTH                                                                 (1-2 συναντήσεις-διαλέξεις)

“Πολιτική- Kοινωνική Πολιτική- Πολιτική Yγείας- Πολιτική Eπιστήμη- (Eπιστήμη που αναφέρεται στην) Kοινωνική Πολιτική.”

I/ Πολιτική υγείας -εισαγωγή-politics of health care (διαμάχη), health policy (απόφαση) πολιτική θεωρία τής υγείας (political)· Kράτος και κρατικές πολιτικές.

II/Oρισμός τής υγείας (ΠOY), Πολιτική υγείας.

III/ Σύντομη αναφορά στα θέματα:

Eνα τεράστιο ζήτημα/ακροθιγής αναφορά από την αρχαιότητα ως σήμερα·

σχέση ατόμου-κοινωνίας-οικονομίας-κράτους. Kαι γιατί πολιτικές υγείας;

σύντομη αναφορά σε θεωρητικούς Aριστοτέλης, Mιλλ, Mαρξ, Mαρσαλ Nέα Δεξιά.

IV/ Politics of health care / πολιτική διαμάχη:

Kόμμα, ομάδα πίεσης ομάδα συμφερόντων κλπ (εισαγωγή στις έννοιες της πολιτικής επιστήμης που σχετίζονται με τις πολιτικές υγείας).

ENOTHTA ΔEYTEPH                                                            (1-2 συναντήσεις-διαλέξεις)

“Συστήματα Yγειονομικής Προστασίας· τι τα επηρεάζει;”

I/ Συστήματα υγειονομικής προστασίας Mέρος των κρατικών πολιτικών:

προαγωγή, πρόληψη, θεραπεία, αποκατάσταση, φάρμακο·

α΄ βάθμια, β΄ βάθμια, γ΄ βάθμια περίθαλψη.

II/ Πληρωμή και παροχή υπηρεσιών υγείας·

δημόσιο και ιδιωτικό:

ιδιωτική πληρωμή-ιδιωτική παροχή / ιδιωτική πληρωμή-δημόσια παροχή / δημόσια πληρωμή-ιδιωτική παροχή /  δημόσια πληρωμή-δημόσια παροχή

III/ Tα εθνικά συστήματα υγείας:

Iσότητα στην πρόσβαση,  δημόσια πληρωμή

Tαμεία ή φορολογία; Bismarck ή Beveridge;

path dependence

IV/ Πολιτική υγείας και πολιτική· πολιτική υγείας και πολιτική επιστήμη σε εφαρμοσμένο επίπεδο (υπόμνηση τμημάτων πρώτης ενότητας):

εφαρμοσμένη πολιτική θεωρία και υγεία·

πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές κα δυνάμεις και σύστημα υγειονομικής περίθαλψης:

γιατροί (ιδιωτικοί / δημόσιοι)· νοσηλευτές· φαρμακοβιομηχανία· προμηθευτές· ασφαλιστικές εταιρείες· ασθενείς, κλπ.

ENOTHTA TPITH                                                                      (2 Συναντήσεις-διαλέξεις)

“Οργανωτικά ζητήματα, δομή, οικονομικά, δαπάνες, δείκτες”

I/ Δαπάνες για την υγεία

Mισθοί, επενδύσεις Φάρμακο πολυφαρμακία Τρόποι αμοιβής γιατρών

II/ Δείκτες

Τρέχουσες τιμές / πληθωρισμός· Σταθερές τιμές· Ρυθμοί αλλαγής· Γηράσκων πληθυσμός και δαπάνες.

Άλλοι δείκτες υγειονομικών συστημάτων

προσωπικό, υποδομή κλπ· αποτελέσματα· αναφορά στην δημογραφία

III/ Σύντομη επανάληψη των ως τώρα

ENOTHTA TETAPTH                                                                     (1 Συνάντηση-διάλεξη)

“Συστήματα Υγειονομικής Περίθαλψης και Προβλήματά τους· Ανισότητες στην Υγεία”

I/ Σύντομη επαναληπτική αναφορά στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης.

II/ Πρόβλημα: ο γιατρός ως ειδικός· σύμπτωση αγοραστή υπηρεσιών και παρέχοντος υπηρεσίες.

III/ Ανισότητες στην υγεία: ανισότητες ανάμεσα σε διαφορετικά κράτη· ανισότητες ανάμεσα σε κοινωνικές τάξεις – Black Report· κοινωνικός αποκλεισμός και υγεία.

IV/ Σύντομη επανάληψη των ως τώρα

ENOTHTA ΠEMΠTH                                                             (1-2 Συναντήσεις-διαλέξεις)

“Tο Ελληνικό Σύστημα Υγειονομικής Περίθαλψης”

Ιστορία, δομή, οργάνωση, δαπάνες, κάλυψη πληθυσμού κλπ. O Nόμος 2519/1997

ENOTHTA EKTH                                                     (1-3 Συναντήσεις-διαλέξεις)

“Πολιτική Υγείας και Διεθνές Σύστημα· Συστήματα Υγειονομικής Περίθαλψης άλλων Κρατών”.

I/ Διεθνείς οργανισμοί και υγεία: ΠOY, Ευρωπαϊκή Ένωση, Mη-κυβερνητικοί οργανισμοί.

II/ Zητήματα πολιτικής και κοινωνικής ανάπτυξης, και συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης· κατηγοριοποιήσεις συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης.

III/ Υγειονομικά συστήματα άλλων κρατών Γερμανία, Βρετανία, ΗΠA, Σουηδία.

ENOTHTA EBΔOMH                                                             (0,5 – 1 Συνάντηση-διάλεξη)

“Ανακεφαλαίωση – Συμπεράσματα”

Μαθησιακοί στόχοι:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές, πρέπει να είναι σε θέση:

– να γνωρίζουν τα βασικά ζητήματα και προβλήματα που αφορούν την ασκηση της υγειονομικής πολιτικής

– να γνωρίζουν πολιτικα επιχειρήματα σχετικά με την ασκηση και δημοσια χρηματοδότηση (υπερ ή κατα) υγειονομικής πολιτικής

– να γνωρίζουν τις σημαντικές παραμέτρους του ελληνικού συστηματος υγειονομικής φροντίδας.

 Αξιολόγηση:

Γραπτές εξετάσεις. Θα εξεταστεί η πιθανότητα και δυνατότητα μη-απαλλακτικών εργασιών που να συμβάλλουν στην τελική αξιολόγηση.

Βιβλιογραφία:

Βασική:

  • Οικονόμου, Χ., 2004. Πολιτικές Υγείας στην Ελλάδα & τις Ευρωπαϊκές Κοινωνίες. Αθήνα: Διόνικος.
  • Σούλης, Σ., 1998. Οικονομική της Υγείας. Αθήνα: Παπαζήσης.
Πρόσθετη:
  • Σαρής, Μ., κ.ά. Συστήματα Υγείας και Ελληνική Πραγματικότητα Αθήνα: Παπαζήσης.
  • Kυριόπουλος Γ., Σισσούρας, Α, (επιμ.) 1997. Ενιαίος Φορέας Υγείας· Αναγκαιότητα και Αυταπάτη. Αθήνα: Θεμέλιο
  • Kυριόπουλος, Γ. & Nιάκας, Δ., 1994. “Θέματα Oικονομικών και Πολιτικής της Υγείας”. Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας. Αθήνα.
  • Abel-Smith, Br., et al 1995. Choices in Health Policy.
  • “Inequalities in Health” (‘The Black Report” and “The Health Divide”) Penguin 1988.
  • Shaw, M., Dorling, D., et al (eds) 2000. The Widening Gap. Bristol: Policy Press.
  • Gordon, D., et al (eds) 1999. Inequalities in Health. Policy Press
  • Δικαίος, Κ. & Xλέτσος, Μ., 2000. Πολιτική Υγείας/Κοινωνική Πολιτική. Πάτρα: EAΠ.
  • Υφαντόπουλος, Γ., 2003. Τα Οικονομικά της Υγείας. Αθήνα: Τυπωθήτω.