Πολιτική Κοινωνιολογία Ι


Ε4 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Ι / POLITICAL SOCIOLOGY I (Υποχρεωτικό: Πολιτική Επιστήμη (Εξάμηνο Γ΄) / Compulsory: Political Science)

Χρύσανθος Τάσσης, Λέκτορας / Chryssanthos Tassis, Lecturer

https://socadm.duth.gr/author/ctassis/, ctassis@socadm.duth.gr

website: https://socadm.duth.gr/courses/πολιτική-κοινωνιολογία-ι/

e-class: https://eclass.duth.gr

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή και η συζήτηση στην προβληματική και στα σύγχρονα ερευνητικά πεδία της πολιτικής κοινωνιολογίας με έμφαση στα πολιτικά κόμματα.  Το μάθημα επικεντρώνεται στη συζήτηση της προβληματικής που αφορά στη σχέση των πολιτικών κομμάτων με την κοινωνία, το κράτος, τα συνδικάτα καθώς και τη συμβολή τους στη συγκρότηση της σύγχρονης δημοκρατίας.  Έμφαση δίνεται στην εξαγωγή μεθοδολογικών συμπερασμάτων, καθώς ενότητες του μαθήματος αφιερώνονται στην εσωκομματική ζωή και οργάνωση, στους τύπους των πολιτικών κομμάτων, σε συγκεκριμένα ζητήματα εκπροσώπησης και επικοινωνίας, στα «κόμματα του κράτους», στην ανάπτυξη των βασικών κομματικών οικογενειών και στη σχέση κυρίαρχων-ηγεμονικών κομμάτων, και στο ρόλο, τις προκλήσεις και τις προοπτικές των υπερεθνικών ευρωπαϊκών κομμάτων, στην προοπτική της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στο ελληνικό κομματικό σύστημα και στη λειτουργία των κομμάτων στην Ελλάδα από το τέλος του εμφυλίου και κατά την Τρίτη Ελληνική Δημοκρατία.

Περίγραμμα μαθήματος:

Ι.          Εισαγωγή – Έννοιες – Προσεγγίσεις

ΙΙ.         Προσεγγίσεις του κομματικού φαινομένου και οι λειτουργίες των κομμάτων. Η σχέση κόμματος με την κοινωνία και το κράτος.

ΙΙΙ.       Τύποι πολιτικών κομμάτων Ι.  Η περίπτωση του κόμματος στελεχών

ΙV.        Τύποι πολιτικών κομμάτων ΙΙ.  Η περίπτωση του κόμματος μαζών

V.          Τύποι πολιτικών κομμάτων ΙΙΙ. Η περίπτωση του πολυσυλλεκτικού κόμματος

VΙ.       Τύποι πολιτικών κομμάτων IV.  Η περίπτωση του κόμματος καρτέλ / κράτους

VII.      Κομματικές Οικογένειες: Η συντηρητική Οικογένεια, η φιλελεύθερη οικογένεια

VIII      Κομματικές Οικογένειες: Η σοσιαλιστική οικογένεια

VIIIΙ    Κόμματα και κράτος:  Οι περιπτώσεις του κυρίαρχου μαζικού κόμματος του ηγεμονικού κόμματος και του συγκλιτικού κόμματος

Χ.        Η εσωκομματική ζωή: Τάσεις, εσωκομματική δημοκρατία, ο σιδηρούν νόμος της ολιγαρχίας

ΧΙ.       Ευρωπαϊκά Πολιτικά Κόμματα

ΧΙΙ.      Το κομματικό σύστημα στην Ελλάδα 1949-1974

XIΙΙ.     Πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα 1974-2015

XΙV.     Μεθοδολογικά και άλλα συμπεράσματα

 Μαθησιακοί στόχοι:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες θα πρέπει να είναι σε θέση:
(α) Να κατανοούν και να αναλύουν τη σχέση των πολιτικών κομμάτων με την κοινωνία και το κράτος

(β) Να κατανοούν τις αλλαγές στο πεδίο της σύγχρονης δημοκρατίας και εκπροσώπησης

(γ) Να αναλύουν το ρόλο του κράτους στη διαμόρφωση της πολιτικής.

(δ) Να κατανοούν το ρόλο των πολιτικών κομμάτων στο ελληνικό κομματικό σύστημα.

Αξιολόγηση:

Οι φοιτητές/τριες θα βαθμολογηθούν με βάση τις τελικές γραπτές ή προφορικές εξετάσεις.

Bιβλιογραφία:

Υποχρεωτική

Ασημακόπουλος Β., & Τάσσης Χ., 2018, ΠΑΣΟΚ 1974 – 2018: Πολιτική οργάνωση, ιδεολογικές μετατοπίσεις, κυβερνητικές πολιτικές, Αθήνα: Gutenberg.

Σπουρδαλάκης, Μ.,1990, Για τη θεωρία και τη μελέτη των πολιτικών κομμάτων, Αθήνα: Εξάντας.

Ελευθερίου, Κ., – Τάσσης, Χ., 2013, ΠΑΣΟΚ: Η άνοδος και η πτώση (;) ενός ηγεμονικού κόμματος, Αθήνα: Σαββάλας.

 

Προαιρετική

Αλεξάκης, Ε., 2001, Η ελληνική Δεξιά: Δομή και ιδεολογία της Νέας Δημοκρατίας 1974-1993, Αθήνα – Κομοτηνή: Αντ. Ν. Σάκκουλας.

Βερναδάκης, Χ., & Μαυρής, Γ., 1991, Κόμματα και κοινωνικές συμμαχίες στην προδιδακτορική Ελλάδα, Αθήνα: Εξάντας.

Βερναρδάκης, Χ., 2011, Πολιτικά κόμματα, εκλογές και κομματικό σύστημα: Οι μετασχηματισμοί της πολιτικής αντιπροσώπευσης 1990-2010, Αθήνα-Θεσσαλονίκη: Σάκκουλα.

Βούλγαρης, Γ., 2001,  Η Ελλάδα της μεταπολίτευσης 1974-1990: Σταθερή δημοκρατία, σημαδεμένη από τη μεταπολεμική ιστορία, Αθήνα: Θεμέλιο.

Βούλγαρης, Γ., & Νικολακόπουλος, Η., 2014, 2012: Ο διπλός εκλογικός σεισμός, Αθήνα, Θεμέλιο.

Blyth M., 2007, «Η σοσιαλδημοκρατία και η πολιτική καρτελοποίηση», Monthly Review, No. 27 (92), Μάρτιος.

Borella, F., 1983, Τα πολιτικά κόμματα της Ευρώπης των Δέκα, Αθήνα: Μαλλιάρης.

Cerroni, U., 1986, Θεωρία του πολιτικού κόμματος, Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής.

Διαμαντόπουλος, Θ., 1989, Κόμματα και κομματικά συστήματα, Αθήνα: Εξάντας.

Διαμαντόπουλος, Θ., 1992, Οικολογισμός και πολιτική, Αθήνα: Παπαζήσης.

Διαμαντόπουλος, Θ., 1993, Το κομματικό φαινόμενο.  Μορφές, συστήματα και οικογένειες κομμάτων, Αθήνα: Παπαζήσης.

Duverger, M., 1964, Political Parties: Their Organization and Activity in the Modern State, London: Methuen.

Ελευθερίου, Κ, & Παπαβλασόπουλος, Ε., 2010, «Λανθάνουσες προσεγγίσεις και σύγχρονες τάσεις στη θεωρία των κομμάτων», Επιστήμη και Κοινωνία, τ. 25, Φθινόπωρο.

Ελευθερίου, Κ., 2011, «Κομματική στρατηγική, οργανωτική αλλαγή και εκλογική κινητοποίηση: το ΚΚΕ στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2010», Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, τ. 37, Ιούνιος.

Ελευθερίου, Κ., & Τάσσης, Χ., 2011, «Εσωκομματική πολιτική και στρατηγική του κράτους: Το ‘συμμετοχικό’ εγχείρημα του ΠΑΣΟΚ (2004-2009)», Επιστήμη και Κοινωνία, τ. 27, Καλοκαίρι.

Featherstone K., (επιμ.), 2007, Πολιτική στην Ελλάδα: Η πρόκληση του εκσυγχρονισμού, Αθήνα: Οκτώ.

Hall, S., & Held, D., & Gieben, B., 2003, Η νεωτερικότητα σήμερα, Αθήνα, Σαββάλας.

Hall, S., & Gieben, B., 2003, Η διαμόρφωση της νεωτερικότητας, Αθήνα: Σαββάλας.

Katz, S.R., & Mair, P., 1995, “Changing Models of Party Organization and Party Democracy. The Emergence of the Cartel Party”, Party Politics, τ.1.

Katz, S.R., & Crotty, W., (επιμ.), 2006, Handbook of Party Politics, London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage.

Κατσούλης, Η., & Ράσκε, Γ., (επιμ.), 1988, Τα πολιτικά κόμματα της Δυτικής Ευρώπης (τόμοι 2), Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής.

Kirchheimer O., 1991, “Ο μετασχηματισμός των κομματικών συστημάτων στη δυτική Ευρώπη”, Λεβιάθαν, Νο. 11.

Λένιν, Ι. Β., 2003:  Για το προλεταριακό κόμμα νέου τύπου, Αθήνα: Σύγχρονη Εποχή.

Λούξεμπουργκ, Ρ., 2010, Μαζική απεργία, κόμμα, συνδικάτα, Αθήνα: Κοροντζή.

Μεταξάς, Δ. Α.-Ι., 1998, Συγκλιτικά κόμματα και αποσυγκλιτικές αντιστάσεις, Αθήνα: Αντ. Ν. Σάκκουλας.

Meynaud, J., & Μερλόπουλος, Π., & Νοταράς, Γ., 2002, Πολιτικές Δυνάμεις στην Ελλάδα 1946- 1965, τ. Α΄, Αθήνα: Σαββάλας.

Meynaud, J., 2002, Οι πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα: βασιλική εκτροπή και στρατιωτική δικτατορία, Αθήνα: Σαββάλας.

Michels, R., 1997, Κοινωνιολογία των πολιτικών κομμάτων στη σύγχρονη δημοκρατία.  Έρευνες γύρω από τις ολιγαρχικές τάσεις του ομαδικού βίου, Αθήνα: εκδόσεις Γνώση.

Michels, R., 1996, “Η δημοκρατία και ο σιδηρούς νόμος της ολιγαρχίας”, Λεβιάθαν, Νο. 16.

Νικολακόπουλος, Η., 2001, Η καχεκτική δημοκρατία: Κόμματα και εκλογές, 1946-1967, Αθήνα: Πατάκης.

Νικολακόπουλος, Η., 1988, Κόμματα και βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα 1946-1964, (Β’ έκδ.) Αθήνα: ΕΚΚΕ.

Ξηρός, Θ., 2008, Κηδεμονευόμενος και προκρούστειος κοινοβουλευτισμός, Αθήνα: Σαββάλας.

Offe, C., 1991, «Κομματική δημοκρατία και κράτος αρωγός», Λεβιάθαν, Νο. 11.

Panebianco, A., 1988, Political Parties. Organization and Power, Cambridge: Cambridge University Press.

Παπαθανασίου, Ι., 2001, Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά 1951-1967. Το αρχείο της, Αθήνα: Θεμέλιο.

Πουλαντζάς, Ν., 2001, Το κράτος, η εξουσία, ο σοσιαλισμός, Αθήνα: Θεμέλιο.

Σεραφετινίδου, Μ., 2002, Εισαγωγή στην πολιτική κοινωνιολογία, Αθήνα: Gutenberg.

Spourdalakis, Μ., & Tassis, C., 2006, “Party Change in Greece and the Vanguard Role of PASOK”, South European Society & Politics, vol. 11 Nο. 3–4, Σεπτέμβριος–Δεκέμβριος.

Σπουρδαλάκης, Μ., κ.ά., 2001, Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα.  Προκλήσεις και προοπτικές, Αθήνα: ισταμε.

Σπουρδαλάκης, Μ., (επιμ.), 1998, ΠΑΣΟΚ: Κόμμα – Κράτος – Κοινωνία, Αθήνα: Πατάκης.

Σπουρδαλάκης, Μ., 1988, ΠΑΣΟΚ: Δομή, εσωκομματικές κρίσεις και συγκέντρωση εξουσίας, Αθήνα: Εξάντας.

Schwartzenberg, G. R., 1984, Πολιτική κοινωνιολογία, τ.2, Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής.

Τάσσης, Χ., 2010, «Ημιτελείς μετασχηματισμοί και δισεπίλυτες αντιφάσεις του προδικτατορικού πολιτικού συστήματος: Σκέψεις για τη συγκρότηση και την ανάπτυξη του ΠΑΣΟΚ», Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτική Επιστήμης, τ. 36, Δεκέμβριος.

Ware, A., 1995, Political Parties and Party Systems, Οξφόρδη: Oxford University Press.

 

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *