Πολιτική θεωρία Ι


Γ4 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Ι / POLITICAL THEORY I (Υποχρεωτικό: Πολιτική Επιστήμη / Compulsory: Political Science)

Αγλαΐα Μελά, Επίκουρη Καθηγήτρια / Lia Mela, Assistant Professor

https://socadm.duth.gr/author/amela/, amela@socadm.duth.gr

website: https://socadm.duth.gr/courses/πολιτική-θεωρία-ι/

e-class: https://eclass.duth.gr

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Το μάθημα στοχεύει να εισαγάγει τους φοιτητές στην πολιτική θεωρία των νεότερων χρόνων. Το μάθημα εξετάζει τους δύο πυλώνες φιλοσοφικής θεμελίωσης του φιλελευθερισμού: (α) τις θεωρίες του κοινωνικού συμβολαίου και (β) τον κλασικό ωφελιμισμό.

Ως αφετηρία τίθεται η εκκοσμίκευση του πολιτικού φαινομένου και η ανάδειξη του ατόμου στο φιλοσοφικό προσκήνιο. Αναλύεται η ρήξη με τον αριστοτελισμό και η επεξεργασία της νέας έννοιας κρατικής κυριαρχίας στη φιλοσοφία του Hobbes. Ακολουθεί η θεωρητική θεμελίωση του κλασικού φιλελευθερισμού την εποχή του Διαφωτισμού: η έννοια των φυσικών δικαιωμάτων, της συνταγματικής διακυβέρνησης και το αίτημα περιορισμού της κρατικής εξουσίας στον Locke. Στη συνέχεια εξετάζεται ο δημοκρατικός ριζοσπαστισμός και η αναβίωση του ρεπουμπλικανικού ιδεώδους στη σκέψη του Rousseau. Τέλος, γίνεται αναφορά στο φιλοσοφικό ρεύμα του ωφελιμισμού: στην αρχή της ωφελιμότητας, όπως κατατίθεται από τον Bentham, και στην αναθεώρηση του ωφελιμισμού στο έργο του J.S. Mill με την εισαγωγή μιας καινοτόμου αντίληψης περί ελευθερίας και δημοκρατίας.

 Περίγραμμα μαθήματος:

Ι. Συμβολαιική θεωρία

Ηθικός ατομικισμός και νεότερη επιστήμη.

Η νέα έννοια κρατικής κυριαρχίας και η γένεση του Λεβιάθαν.

ThomasHobbes.

Η εποχή του Διαφωτισμού. Κλασικός φιλελευθερισμός..

Τα φυσικά δικαιώματα και το αίτημα περιορισμού της εξουσίας..

JohnLocke.

Δημοκρατικός ριζοσπαστισμός και αναβίωση του ρεπουμπλικανικού ιδεώδους..

Jean-JacquesRousseau.

ΙΙ. Κλασικός ωφελιμισμός.

Η μεγαλύτερη δυνατή ευτυχία για τον μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων.

JeremyBentham.

Ατομικότητα και ελευθερία.

JohnStuartMill.

 

Μαθησιακοί στόχοι:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα πρέπει να είναι σε θέση:

(α) Να αναγνωρίζουν τα βασικά χαρακτηριστικά της πολιτικής θεωρίας του φιλελευθερισμού.

(β) Να κατανοούν τους βασικούς σταθμούς της νεότερης πολιτικής σκέψης στην ιστορική της εξέλιξη.

(γ) Να ανασυγκροτούν τα κομβικά σημεία της σκέψης των πολικών φιλοσόφων της νεωτερικότητας.

 

Αξιολόγηση:

Μία γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου (100%).

Μία προαιρετική εργασία έκτασης έως 2.500 λέξεις (+20%).

 

Bιβλιογραφία:

Βασική:

Κιτρομηλίδης, Π., 2014. Νεότερη πολιτική θεωρία. Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη

Πλάγγεσης, Γ., 2009. Νεότερη πολιτική και κοινωνική φιλοσοφία. Από τον Machiavelli στον Marx. Αθήνα: UniversityStudioPress

Πρόσθετη:

Cahn, S., 2011. Classics of Political and Moral Philosophy. New York: Oxford University Press

Gausset, M., 2009. Η άνοδος της δημοκρατίας. Μτφρ. Α. Κιουπκιολής. Αθήνα: Πόλις

Haddock, B., 2009. Ιστορία της πολιτικής σκέψης. Αθήνα: Πατάκης

Heywood, A., 2007. Πολιτικές ιδεολογίες. Αθήνα: Επίκεντρο

Hobbes, T., 1989. Λεβιάθαν. Ύλη, μορφή και εξουσία μιας εκκλησιαστικής λαϊκής πολιτικής κοινότητας. Μτφρ. Α. Μεταξόπουλος. Αθήνα: Γνώση

Larmore, Ch., 1998. Η ρομαντική κληρονομιά. Μτφρ. Σ. Ροζάνης. Αθήνα: Πόλις

Locke, J., 2011. Δεύτερη Πραγματεία περί κυβερνήσεως. Μτφρ. Π. Κιτρομηλίδης Αθήνα: Πόλις.

Mill, J.S., 2011. Ωφελιμισμός. Μτφρ. Φ. Παιονίδης. Αθήνα: Πόλις

Rousseau, J.J., 2012. Το κοινωνικό συμβόλαιο ή αρχές πολιτικού δικαίου. Μτφρ. Β. Γρηγοροπούλου & Α. Στάυνχαουερ. Αθήνα: Πόλις

Σκουλάς, Γ., 2011. Εισαγωγή στην πολιτική φιλοσοφία και θεωρία. Ρεύματα σκέψης και στοχαστές της Νεωτερικότητας. Αθήνα: Gutenberg

Συλλογικό, 2005. Θεωρίες της πολιτικής και του κράτους. Hobbes, Locke, Rousseau, Kant, Hegel. Μτφρ. Μ. Αγγελίδης. Αθήνα: Σαββάλας

Στυλιανού, Α., 2006. Θεωρίες του κοινωνικού συμβολαίου. Από τον Γκρότιους στον Ρουσσώ. Αθήνα: Πόλις

Wolf, J., 2006. An Introduction to Political Philosophy. New York: Oxford University Press

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *