Πολιτική Θεωρία ΙΙ


Δ5 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ / POLITICAL THEORY II (Υποχρεωτικό: Πολιτική Επιστήμη / Compulsory: Political Science)

Αγλαΐα Μελά, Επίκουρη Καθηγήτρια / Lia Mela, Assistant Professor

https://socadm.duth.gr/author/amela/, amela@socadm.duth.gr

website: https://socadm.duth.gr/courses/πολιτική-θεωρία-ιι/

e-class: https://eclass.duth.gr

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί ο πολιτικός στοχασμός του 20ου αιώνα και, πιο συγκεκριμένα, η συζήτηση, η οποία διεξάγεται με άξονα τον εξισωτικό φιλελευθερισμό  και τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις του, οι οποίες συχνά προσλαμβάνουν τη μορφή ενδοφιλελεύθερης διαμάχης. Στη συνέχεια εξετάζονται τα βασικά σημεία της κριτικής που ασκείται από αντίπαλα θεωρητικά ρεύματα.

Με επίκεντρο τη θεωρία του John Rawls, επιχειρείται η ανασυγκρότηση των βασικών χαρακτηριστικών του σύγχρονου εξισωτικού φιλελευθερισμού σε συνδυασμό με τις θέσεις των Ronald Dworkin, Thomas Scanlon, Joshua Cohen, Bruce Ackerman και ThomasNagel. Κατόπιν εξετάζεται η κριτική που έχει δεχθεί η φιλελεύθερη θεωρία από την πλευρά, πρώτον, του δεξιού (Nozick) και του αριστερού (Vallentyne, Steiner, Otsuka) ελευθερισμού, δεύτερον, του πολιτικού ρεπουμπλικανισμού (Skinner, Pettit), τρίτον, του κοινοτισμού (Sandel, MacIntyre, Taylor) και, τέλος, από μαρξιστική σκοπιά (G.A. Cohen).

 

Περίγραμμα μαθήματος:

Ιστορική αναδρομή στη φιλελεύθερη θεωρία.

Ο φιλελευθερισμός τον 20ο αιώνα.

Ο εξισωτικός φιλελευθερισμός (egalitarianliberalism).

 

Η θεωρία της δικαιοσύνης του John Rawls.

Το κονστρουκτιβιστικό υπόδειγμα.

Τα αιτήματα της ελευθερίας και της ισότητας.

Ο πολιτικός φιλελευθερισμός.

Thomas Scanlon: η ιδέα του ελλόγου.

Joshua Cohen: η έννοια του έλλογου πλουραλισμού.

Thomas Nagel: η ηθική «τύχη».

Ronald Dworkin: η ιδέα του ίσου σεβασμού και μέριμνας.

Bruce Ackermann: ο ιδεώδης διάλογος.

 

Ελευθερισμός (libertarianism): η ιδέα της ελευθερίας.

Δεξιός ελευθερισμός (right -libertarianism).

Αριστερός ελευθερισμός (left-libertarianism).

 

Μαρξισμός: η ιδέα της ισότητας.

 

Πολιτικός ρεπουμπλικανισμός (civicrepublicanism):

Η ελευθερία ως μη κυριαρχία.

Η έννοια της πολιτικής αρετής.

 

Κοινοτισμός (communitarianism):

Το ιδεώδες της αυθεντικότητας.

Η πολιτική των κοινοτήτων.

 

Μαθησιακοί στόχοι:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα πρέπει να είναι σε θέση:

(α) Να αναγνωρίζουν και να αναπτύσσουν τα βασικά χαρακτηριστικά της φιλελεύθερης θεωρίας στην ιστορική της εξέλιξη.

(β) Να κατανοούν τις διαφορετικές εκδοχές της φιλελεύθερης θεωρίας.

(γ) Να ανασυγκροτούν τα κομβικά σημεία της κριτικής που δέχεται η φιλελεύθερη θεωρία και να τα αποδίδουν σε συγκεκριμένα ρεύματα σκέψης.

 

Αξιολόγηση:

Μία γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου (100%).

Μία προαιρετική εργασία έκτασης έως 2.500 λέξεις (+20%).

 

Bιβλιογραφία:

Βασική:

Swift, A., 2015. Πολιτική Φιλοσοφία. Εισαγωγικός οδηγός για φοιτητές και πολιτικούς. Μτφρ. Γ. Λαμπράκος. Αθήνα: Οκτώ.

Kymlicka, W., 2005. Η πολιτική φιλοσοφία της εποχής μας. Μια εισαγωγή. Μτφρ. Γ. Μολύβας. Αθήνα: Πόλις.

Πρόσθετη:

Ackerman, B., 1981. Social Justice in the Liberal State. New Haven: Yale University Press.

Cohen, G.A., 2010. Γιατί όχι σοσιαλισμός; Αθήνα: Εκκρεμές.

Dworkin, R., 1992. Φιλελευθερισμός. Μτφ. Φ. Παιονίδης. Θεσσαλονίκη: Σάκκουλας.

Dworkin, R., 2006. Ισότητα: Ισότητα ευημερίας, ισότητα πόρων. Μτφρ. Γ. Μολύβας. Αθήνα:Πόλις.

Hobsbawm, E., 1999. Η εποχή των άκρων. Ο σύντομος 20ος αιώνας. Μτφρ.  Β. Καπετανγιάννης. Αθήνα:Θεμέλιο.

MacIntyre, A., 1981. AfterVirtue. AStudyinMoralTheory.London: Duckworth.

MacIntyre, A., 1988. Whose Justice? Which Rationality? London: Duckworth.

Μελά, Λ., 2012. AlasdairMacIntyre. Η ηθική μεταξύ κανόνων και αρετών. Αθήνα: Παπαζήσης.

Nagel, T., 2011. Ισότητα και αμεροληψία. Μτφρ. Κ. Κουκουζέλης. Αθήνα: Εκκρεμές.

Nozick, R., 1974. Anarchy, State and Utopia. New York: Basic Books.

Pettit, P., 2007. Θεωρία της ελευθερίας. Από την ψυχολογία στην πολιτική της δράσης. Μτφρ. Α. Κιουπκιολής. Αθήνα: Πόλις.

Rawls, J., 2001. Θεωρία της Δικαιοσύνης. Μτφρ. Φ. Βασιλόγιαννης κ.ά. Αθήνα: Πόλις.

Rawls, J., 2004. Πολιτικός Φιλελεθερισμός. Μτφρ. Σ. Μαρκέτος. Αθήνα: Μεταίχμιο.

Sandel, M., 2003. Ο φιλελευθερισμός και τα όρια της δικαιοσύνης. Μτφρ. Κ. Γεωργοπούλου. Αθήνα: Πόλις.

Sandel, M., 2013. Δικαιοσύνη. Τι είναι το ορθό; Μτφρ. Α. Κιουπκιολής. Αθήνα: Πόλις.

Skinner, Q., 2002. Η ελευθερία προτιμότερη από τον φιλελευθερισμό. Μτφρ. Α. Παρίση. Αθήνα: Καρδαμίτσα.

Skinner, Q., 2005. Τα θεμέλια της νεωτερικής σκέψης. Η Αναγέννηση – Η εποχή της Μεταρρύθμισης. Μτφρ. Μ. Σαρηγιάννης. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.

Σταμάτης, Κ., 1995. Αστική κοινωνία, δικαιοσύνη και κοινωνική κριτική. Μια κριτική θεωρία της δικαιοσύνης. Αθήνα: Ίδρυμα Σάκη Καράγιωργα.

Taylor, Ch., 2006. Οι δυσανεξίες της νεωτερικότητας. Μτφρ. Μ. Πάγκαλος. Αθήνα:Εκκρεμές.

Taylor, Ch., 2007. Πηγές του εαυτού. Η γένεση της νεωτερικής ταυτότητας. Μτφρ. Ξ. Κομνηνός. Αθήνα: Ίνδικτος.

Vallentyne, P., Steiner, H., Otsuka, M., 2005. “Why Left Libertarianism Is Not Incoherent, Indeterminate or Irrelevant: A Reply to Fried” Philosophy and Public Affairs 33:2, 201-215.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *