Οικονομικά της κοινωνικής προστασίας


Ε2 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ / ECONOMICS OF SOCIAL PROTECTION (Υποχρεωτικό: Κοινωνική Διοίκηση και Πολιτική, Επιλογής: Κοινωνική Εργασία, Επιλογής: Πολιτική Επιστήμη / Compulsory: Social Administration and Policy, Optional: Social Work, Optional: Political Science)

Αλέξης Ιωαννίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής / Alexis Ioannidis, Associate Professor

https://socadm.duth.gr/author/aioann/, aioann@socadm.duth.gr

website: https://socadm.duth.gr/courses/οικονομικά-της-κοινωνικής-προστασία/

e-class: https://elearning.socadm.duth.gr/moodle/

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Σκοπός του μαθήματος αυτού είναι να εισάγει τους φοιτητές στον τρόπο χρήσης οικονομικών μεθόδων στη διερεύνηση και ερμηνεία θεμάτων που σχετίζονται με την Κοινωνική Προστασία και γενικότερα την Κοινωνική Πολιτική. Θα αναφερθούν κυρίως οι βασικοί προβληματισμοί που αναπτύχθηκαν στο ευρύτερο πλαίσιο της νεοκλασικής σκέψης, παρέχοντας – όπου είναι σκόπιμο – αναφορές σε άλλες θεωρητικές προσεγγίσεις, και ενθαρρύνοντας έτσι την κριτική προσέγγιση των διαπραγματευόμενων ζητημάτων. Η νεοκλασική οικονομική σχολή χαρακτηρίζεται συχνά ως συμβατική ή καθιερωμένη (conventional), ως κυρίαρχη (mainstream) ή ακόμα και ως ορθόδοξη (orthodox) κλπ. Αυτοί οι επιθετικοί προσδιορισμοί δεν συνεπάγονται μια καθολική αποδοχή της ορθότητας των νεοκλασικών θεωρημάτων. Σηματοδοτούν μόνο την κυριαρχία της σχολής αυτής στην σύγχρονη πανεπιστημιακή διδασκαλία και έρευνα. Θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι και η νεοκλασική θεωρία δεν αποτελεί μία συμπαγή ενότητα. Εύκολα διακρίνει κανείς διαφορετικές προσεγγίσεις ή και αντιθέσεις στην ανάλυση επιμέρους ζητημάτων.

Στο μάθημα αυτό οι φοιτητές θα εισαχθούν στην εφαρμογή συγκεκριμένων οικονομικών επιχειρημάτων, στο πλαίσιο των εναλλακτικών θεωρητικών «παραδειγμάτων», στην ανάλυση ζητημάτων που αφορούν (ή σχετίζονται με) την Κοινωνική Πολιτική. Συχνά, τα ζητήματα αυτά αποτελούν εξειδικευμένα τμήματα της οικονομικής ανάλυσης που συνήθως διδάσκονται σε προχωρημένο επίπεδο, με τη χρήση απαιτητικών τεχνικών. Στο πλαίσιο του μαθήματος αυτού αποφεύγεται, όσο είναι δυνατόν, η χρησιμοποίηση τέτοιων τεχνικών και φορμαλισμών.

Αντίθετα δίδεται έμφαση στην θεμελίωση και την εξαγωγή των βασικών επιχειρημάτων που αναπτύσσονται στην ανάλυση επιμέρους θεμάτων της Κοινωνικής Προστασίας. Στόχος είναι η δημιουργία των κατάλληλων ερεθισμάτων για μία κριτική προσέγγιση του ιδιαίτερου στίγματος που δίνει η οικονομική επιστήμη στο ρόλο της Κοινωνικής Προστασίας.

Περίγραμμα μαθήματος:

Βασικές θεματικές ενότητες:

  • Κοινωνική δικαιοσύνη και κράτος.
  • Οικονομική θεωρία και τα βασικά επιχειρήματα ως προς την κρατική παρέμβαση..
  • Οικονομική επιστήμη και κοινωνική πολιτική. Εναλλακτικές θεωρήσεις στο πλαίσιο των διαφορετικών θεωρητικών παραδειγμάτων
  • Εισαγωγή στις βασικές οικονομικές έννοιες και ορισμούς. Εναλλακτικές θεωρήσεις. Ζητήματα παραγωγής και διανομής. Ο ρόλος της αγοράς.
  • Οικονομικά και κοινωνική ευημερία, κοινωνικοί στόχοι και κατανομή πόρων. Αποτελεσματικότητα και δικαιοσύνη. Οικονομικοί λόγοι για τη παρέμβαση του κράτους. Αποτυχίες της αγοράς.
  • Κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, διανομή και αναδιανομή του εισοδήματος, φτώχεια.
  • Εξωτερικές οικονομίες.
  • Ανάλυση κόστους-ωφέλους και η εφαρμογή της στην αξιολόγηση κοινωνικών προγραμμάτων.
  • Υγεία – περίθαλψη.
  • Εκπαίδευση.
  • Απασχόληση-ανεργία.
  • Ασφάλιση – κοινωνική ασφάλιση.
  • Κοινωνική πρόνοια.

Μαθησιακοί στόχοι:

Στόχος του μαθήματος είναι η κριτική προσέγγιση από τους φοιτητές του ιδιαίτερου στίγματος που αποδίδει η οικονομική επιστήμη στο ρόλο της Κοινωνικής Προστασίας, τόσο συνολικά όσο και στην ανάλυση των επιμέρους θεμάτων που παραδοσιακά πραγματεύεται η Κοινωνική Πολιτική. Οι φοιτητές θα κατανοήσουν τις βασικές υποθέσεις και επιχειρήματα της οικονομικής επιστήμης στην ερμηνεία και κατανόηση παρεμβάσεων στο ευρύτερο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής. Παράλληλα θα εξοικειωθούν με την χρήση βασικών εργαλείων καιμεθόδων της οικονομικής ανάλυσης στην διερεύνηση θεμάτων που σχετίζονται με τον ευρύτερο ρόλο της Κοινωνικής Προστασίας στις σύγχρονες κοινωνίες.

Αξιολόγηση:

Μία γραπτή εξέταση ή προφορική εξέταση στο τέλος του εξαμήνου (100%)

Δυνατότητα προαιρετικής εργασίας, κατόπιν συνεννόησης με τους διδάσκοντες (+20%). Για να συνυπολογιστεί ο βαθμός της εργασίας στην τελική αξιολόγηση απαραίτητη προϋπόθεση είναι τόσο ο βαθμός της γραπτής (ή προφορικής) εξέτασης όσο και της εργασίας να είναι από 5 και πάνω.

Βιβλιογραφία:

Βασική:

  • Stiglitz, J., 1992. Οικονομική του δημόσιου τομέα. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική
  • Rosen, H. S., Gayer, Τ., Ράπανος, Β. Θ. & Καπλάνογλου, Γ., 2011. Δημόσια Οικονομική. Νέα βελτιωμένη έκδοση προσαρμοσμένη στην περίπτωση της Ελλάδος. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική
  • Σημειώσεις των διδασκόντων και συλλογή από κείμενα σε ηλεκτρονική μορφή που αναρτώνται στην ιστοσελίδα του μαθήματος.

 

Προαιρετική:

  • Atkinson, A. B., 1983. The Economics of Inequality. 2nd Edition. Oxford: Clarendon Press
  • Barry, N., 1990. Welfare. Buckingham: Open University Press
  • Barr N., 2012, The Economics of Welfare State (5th Edition), Oxford: Oxford University Press
  • Begg D., Fischer S., & Dornbusch, 1998. Εισαγωγή στην Οικονομική. Τόμοι Α΄ και Β΄. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική
  • Βενιέρης, Δ. & Παπαθεοδώρου, Χ., (εκδότες) 2003. Η Κοινωνική Πολιτική στην Ελλάδα, Προκλήσεις και Προοπτικές. Αθήνα: ΕκδόσειςΕλληνικάΓράμματα
  • Culyer, A. J., 1973. The Economics of Social Policy. London: Martin Robertson
  • Eatwell, J., Milgate, M. & Newman, P., (eds) 1989. Social Economics. London: The New Palgrave, Macmillan
  • Forder, A., Caslin, T., Ponton, G. & Walklate, S., 1984. Theories of Welfare. London: Routlege & Kegan Paul
  • George, V. & Page, R., 1995. Modern Thinkers on Welfare. London: Harvester Wheatsheaf
  • George, V. & Wilding, P., 1994. Welfare and Ideology. London: Harvester Wheatsheaf
  • Gough, I., 2008. Η πολιτική οικονομία του κοινωνικού κράτους, Αθήνα: Εκδόσεις Σαββάλας
  • Καράγιωργας, Δ. Π., 1979. Δημόσια Οικονομική 1: Οι Οικονομικές Λειτουργίες του Κράτους. Αθήνα: ΕκδόσειςΠαπαζήση
  • Knapp, 1994. The Economics of Social Care. London: Macmillan
  • Le Grand, J., Propper, C. & Robinson, R., 1992. The Economics of Social Problems. 3rd Edition. London: Macmillan
  • Πετμεζίδου, Μ. & Παπαθεοδώρου, Χ., (επιμ.) 2004. Φτώχεια και Κοινωνικός Αποκλεισμός. Αθήνα: Εξάντας

• Ψαλιδόπουλος, Μ., 1997. Οικονομικές Θεωρίες και Κοινωνική Πολιτική. Η Βρετανική Προσέγγιση. Β΄ Έκδοση. Αθήνα: Εκδόσεις Αίολος

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *