Νεότερη και σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία


Γ5 ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ / MODERN AND CONTEMPORARY EUROPEAN HISTORY  (Υποχρεωτικό: Πολιτική Επιστήμη / Compulsory: Political Science)

Απόστολος Πανταζής, Λέκτορας / Apostolos Pantazis, Lecturer

https://socadm.duth.gr/author/apantaz/, apantaz@socadm.duth.gr

website: https://socadm.duth.gr/courses/νεότερη-και-σύγχρονη-ευρωπαϊκή-ιστορ/

e-class: https://eclass.duth.gr

Περιγραφή μαθήματος:

Σκοπός  του μαθήματος είναι η παρουσίαση της ευρωπαϊκής ιστορίας με έμφαση στα σημαντικότερα γεγονότα και περιόδους που μετασχημάτισαν την ευρωπαϊκή κοινωνία και πολιτική: τον αιώνα της επανάστασης στη Βρετανία, την εποχή των επαναστάσεων (1789-1848), την εποχή του κεφαλαίου (1848-1875) και την άνοδο του εργατικού κινήματος, την άνοδο και κρίση του κλασικού φιλελευθερισμού, την εποχή των αυτοκρατοριών (1875-1914) και τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, την Οκτωβριανή επανάσταση και τις σοσιαλιστικές επαναστάσεις (1918-1923), την γένεση και θάνατο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, την άνοδο του φασισμού και του ναζισμού κατά τον 20ο αιώνα. Η εσωτερική σύνδεση μεταξύ Πολιτικής επιστήμης και Ιστορίας θα αναδειχθεί  σε συνδυασμό με την κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική μεταβολή. Τέλος, θα γίνει ειδική ανάλυση στην γένεση και ανάπτυξη των σημαντικότερων κοινωνικών και πολιτικών ιδεολογιών όπως αυτές εμφανίστηκαν στην ευρωπαϊκή ήπειρο: μερκαντιλισμός, φιλελευθερισμός, σοσιαλισμός, συντηρητισμός, κομμουνισμός, φασισμός, ναζισμός, σοσιαλδημοκρατία.

  1. Η σχέση Πολιτικής επιστήμης και Ιστορίας.
  2. Ο κοινωνικός και πολιτικός μετασχηματισμός της Ευρώπης μέσα από τις κοινωνικές και πολιτικές επαναστάσεις στη Βρετανία και Γαλλία (1640 /1789).
  3. Η εμφάνιση των βασικών κοινωνικών και πολιτικών ιδεολογιών από τον 17ο – 19ο αιώνα (μερκαντιλισμός, φιλελευθερισμός, σοσιαλισμός, συντηρητισμός).
  4. Η εποχή του κεφαλαίου (1848-1875) και η άνοδος του εργατικού κινήματος.
  5. Η διαμόρφωση του γερμανικού Δεύτερου Ράϊχ και η εποχή των αυτοκρατοριών (1875-1914).
  6. Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και οι μεταβολές στο ευρωπαϊκό κοινωνικό και πολιτικό σύστημα.
  7. Η Οκτωβριανή Επανάσταση και οι σοσιαλιστικές επαναστάσεις στην Ευρώπη (1917-1923).
  8. Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης ως κοινωνικό και πολιτικό σύστημα και η κρίση της σοσιαλδημοκρατίας. Οι σημερινές αναβιώσεις της.
  9. Η γένεση και ανάπτυξη των βασικών κοινωνικών και πολιτικών ιδεολογιών του μεσοπολέμου (κομμουνισμός, φασισμός, ναζισμός).
  10. Το κράτος των Ναζί ως σύστημα ολοκληρωτικής εξουσίας. Ερμηνείες και κριτική.

Βιβλιογραφία:

Βασική:

Edward Burns, Ευρωπαϊκή Ιστορία.

Christopher Hill, Ο Αιώνας της Επανάστασης 1603-1714.

Eric Hobsbawm, Η εποχή των επαναστάσεων 1789-1848.

Albert Lindemann, Ιστορία της νεότερης Ευρώπης.

Denis Richards, Ιστορία της σύγχρονης Ευρώπης 1789-2000.

Πρόσθετη:

Μανόλης Αγγελίδης, Χρίστος Χατζηιωσήφ κ.ά., Η δημοκρατία της Βαϊμάρης και οι σημερινές «αναβιώσεις» της.

Perry Anderson, Τοαπολυταρχικόκράτος.

Wolfgang Abendroth (hg.), Faschismus und Kapitalismus. Theorien über die sozialen Ursprünge und die Funktion des Faschismus.

Götz Aly, Το λαϊκό κράτος του Χίτλερ. Ληστεία, φυλετικός πόλεμος και εθνικοσοσιαλισμός.

Hannah Arendt, The Origins of Totalitarianism.

T.W.C. Blanning  (επιμ.), Ιστορία της σύγχρονης Ευρώπης.

Ernst Bloch, Erbschaft dieser Zeit.

Sergio Bologna, Ναζισμός και εργατική τάξη. Κρίση, κράτος πρόνοιας και αντιφασιστική βία στη Γερμανία του Μεσοπολέμου.

Karl Dietrich Bracher, Die Auflösung der Weimarer Republik: Eine Studie zum Problem des Machtverfalls in der Demokratie.

H.E. Carr, Μικρή ιστορία της Ρώσικης επανάστασης από τον Λένιν στον Στάλιν 1917-1929.

Ralf Dahrendorf, Society and Democracy in Germany.

Geoff Eley, Σφυρηλατώντας τη δημοκρατία.

Geoff Eley, Wilhelminismus, Nationalismus, Faschismus. Zur historischen Kontinuität in Deutschland.

Richard Evans, The Pursuit of Power. Europe 1815-1914.

Richard Evans & Dick Geary (eds.), The German unemployed. Experiences and Consequences of Mass Unemployment from the Weimar Republic to the Third Reich.

Marc Ferro, Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος 1914-1918.

Fritz Fischer, Η συνέχεια των ελίτ. Από την αυτοκρατορία στο Τρίτο Ράϊχ (1871-1945).

Peter Gay, Η πνευματική ζωή στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης (1919-1933).

Marcel Gauchet, Η άνοδος της δημοκρατίας.

Helga Grebing, Η ιστορία του γερμανικού εργατικού κινήματος.

Chris Harmann, Η χαμένη επανάσταση. Γερμανία 1918-1923.

Jeffrey Herf, Αντιδραστικός μοντερνισμός. Τεχνολογία, κουλτούρα και πολιτική στη Βαϊμάρη και το Γ’ Ράϊχ.

Eric Hobsbawm, Η εποχή του κεφαλαίου 1848-1875.

Eric Hobsbawm, Η εποχή των αυτοκρατοριών 1875-1914.

Eric Hobsbawm, Η εποχή των άκρων 1914-1991.

James Joll, Η Ευρώπη 1870-1970.

Leo  Kofler, Συμβολή στην ιστορία της αστικής κοινωνίας.

C-D. Krohn, Wirtschaftstheorien als politische Interessen. Die akademische Nationalökonomie  in Deutschland 1918-1933.

Michael Mann, Οι πηγές της κοινωνικής εξουσίας. Β τόμος. Η ανάπτυξη των τάξεων και των εθνών κρατών (1760-1914).

Timothy Mason, Arbeiterklasse und Volksgemeinschaft. (English Edition: Social Policy in the Third Reich)

Marc Mazower, Σκοτεινή ήπειρος. Ο ευρωπαϊκός εικοστός αιώνας.

Hans Mommsen, Die verspielte Freiheit.

Barrington Moore, Κοινωνικές ρίζες της δικτατορίας και της δημοκρατίας.

Franz Neumann, Behemoth: The Structure and Practice of National Socialism 1933-1944.

Ernst Nolte, Ο ευρωπαϊκός εμφύλιος πόλεμος 1917-1995. Εθνικοσοσιαλισμός και Μπολσεβικισμός.

Klaus Novy, StrategienderSozialisierung. Die Diskussion der Wirtschaftsreform in der WeimarerRepublik.

Uwe Otto & Heinz Sünker (hgs.), Soziale Arbeit und Faschismus.

Ρόμπερτ Πάξτον, Η ανατομία του φασισμού.

Νίκος Πουλαντζάς, Φασισμός και Δικτατορία. Η Τρίτη Διεθνής αντιμετώπιση στον Φασισμό.

Stanley Payne, Η ιστορία του φασισμού (1914-1945).

Detlef Peukert, Die Weimarer Republik. Krisenjahre der klassischen Moderne.

Karl Polanyi, Ο μεγάλος μετασχηματισμός. Οι πολιτικές και κοινωνικές απαρχές του καιρού μας.

Bernard Semmel. Imperialism and Social Reform. English Social-Imperial Thought 1895-1914.

David Schoenbaum, Hitler’s Social Revolution.

Alfred Sohn-Rethel, Oekonomie und Klassenstruktur des deutschen Faschismus.

Kurt Sontheimer, Antidemokratisches Denken in der Weimarer Republik.

EnzoTraverso, Δια πυρός και σιδήρου. Περί του ευρωπαϊκού εμφυλίου πολέμου 1914-1945.

Enzo Traverso, Οι ρίζες της ναζιστικής βίας. Μια ευρωπαϊκή γενεαλογία.

Eberhard Weiss, Ιστορία της Ευρώπης. Η επικράτηση της αστικής τάξης 1776-1847.

HeinrichWinkler, Βαϊμάρη. Η ανάπηρη δημοκρατία (1918-1923).

Heinrich Winkler, Der Weg in die Katastrophe. Arbeiter und Arbeiterbewegung in der Weimarer Republik 1930 bis 1933.

Wolfgang Zollitsch, Arbeiter zwischen Weltwirtschaftskrise und Nationalsozialismus. Ein Beitrag zur Sozialgeschichte der Jahre 1928 bis 1936.