Μεθοδολογία κοινωνικής έρευνας


B1 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ / METHODOLOGY AND METHODS IN SOCIAL RESEARCH  (Υποχρεωτικό: σε όλες τις κατευθύνσεις / Compulsory: in all directions)

Σεβαστή Χατζηφωτίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια / Sevaste Chatzifotiou, Associate Professor

https://socadm.duth.gr/author/schatzif/schatzif@socadm.duth.gr

website: https://socadm.duth.gr/courses/μεθοδολογία-κοινωνικής-έρευνας/

e-class: https://eclass.duth.gr

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Το μάθημα αυτό επιζητεί να εισαγάγει τους φοιτητές στα βασικά θέματα που αφορούν τους στόχους και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της επιστημονικής κοινωνικής έρευνας. Θα μελετήσουμε μαζί τις μεθοδολογικές προσεγγίσεις στην έρευνα, και θα αναλύσουμε ορισμένες από τις βασικές ερευνητικές τεχνικές και μεθόδους που χρησιμοποιούνται στην ποιοτική αλλά και ποσοτική κοινωνική έρευνα, για παράδειγμα τα ερωτηματολόγια και τις  συνεντεύξεις όπως αυτά παρουσιάζονται με διάφορους τύπους και δομή.

 

Θα σχεδιάσουμε και θα υλοποιήσουμε μια έρευνα μικρής κλίμακας  και θα αναλύουμε  ζητήματα που αφορούν στην ηθική και την δεοντολογία της έρευνας, στον σχεδιασμό και τα στάδια της έρευνας, τις μεθόδους συλλογής δεδομένων και τους τρόπους εγκυρότητας και αξιοπιστίας, την ανάλυση των δεδομένων και την τελική έκθεση της έρευνας.  Παράλληλα, θα διεξάγονται μαθήματα με την μορφή των πρακτικών ασκήσεων, όπου θα δίνεται έμφαση στην πρακτική διάσταση των υπό συζήτηση θεμάτων με μια προσπάθεια προσομοίωσης της υλοποίησης μιας έρευνας, μέσα από μικρές ομάδες των φοιτητών και φοιτητριών.

 

Περίγραμμα μαθήματος:

Θεματικές ενότητες:

  1. H κοινωνική έρευνα. Τι ερευνούμε, πώς και για ποιό λόγο;

Εισαγωγή στον προβληματισμό της κοινωνικής έρευνας

Στάδια, εργαλεία, μέθοδοι, μεθοδολογικές προσεγγίσεις

Η ιδιαιτερότητα της κοινωνικής πραγματικότητας ως φαινόμενου έρευνας

  1. Θετικισμός και κονστρουκτιβισμός – Φαινομενολογία

Ποσοτική vs Ποιοτική Μεθοδολογία στην Έρευνα

Η σύνδεση της θεωρίας με την επιλογή των μεθόδων

  1. Ποσοτικές μέθοδοι

Γενικά χαρακτηριστικά, χρησιμότητα, εφαρμογή, παραδείγματα

Τα κλειστά ερωτηματολόγια. Η κλίμακα Λίκερτ

Τύποι ερωτήσεων

Ζητήματα αντιπροσωπευτικότητας και αξιοπιστίας

  1. Έρευνα σε ευαίσθητα κοινωνικά θέματα – Ποιοτική έρευνα

Δεοντολογικά ζητήματα στην έρευνα

Θέματα εχεμύθειας, απορρήτου, εθελοντικής συμμετοχής, αξιοπιστία, εγκυρότητα

Παραδείγματα

  1. Κατασκευή κλειστού ερωτηματολογίου με κλίμακα Λίκερτ (πρακτική άσκηση)
  2. Πότε και γιατί χρησιμοποιούμε μικτά ερωτηματολόγια

Ποιοτικές μέθοδοι: οι ποιοτικές συνεντεύξεις και οι ομάδες εστίασης

Πότε και γιατί χρησιμοποιούμε ποιοτικές συνεντεύξεις; Και πότε ομάδες εστίασης;

Κατασκευή οδηγού ανοιχτής συνέντευξης (πρακτική άσκηση)

  1. Ο σχεδιασμός της κοινωνικής έρευνας

Παρουσίαση των σταδίων σχεδιασμού μιας έρευνας, επιλογή θεμάτων και χωρισμός σε ομάδες εργασίας

Προσδιορισμός του θέματος, των εννοιών που θα διερευνήσουμε

Διερεύνηση των πηγών που είναι διαθέσιμες, επιλογή εργαλείου έρευνας (πρακτική άσκηση)

  1. Παρουσίαση εργασιών – Σύνοψη

 

Μαθησιακοί στόχοι:

Η κατανόηση του ιδιαίτερου χαρακτήρα και των στόχων της επιστημονικής έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες

Η κατανόηση και ανάλυση των βασικών θεωρητικών μεθοδολογικών προσεγγίσεων στην έρευνα

Η παρουσίαση και ανάλυση των βασικών εργαλείων, τεχνικών και μεθόδων ποσοτικών και ποιοτικών ερευνών

Πρακτική εφαρμογή του σχεδιασμού και υλοποίησης μιας κοινωνικής έρευνας από τους φοιτητές/τριες

 

Αξιολόγηση:

Μία γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου (100%)

Mία προαιρετική εργασία (+20%), ή εναλλακτικά,

απαλλακτική εργασία, ατομική (100%).

 

Βιβλιογραφία:

Κυριαζή, Ν., 1999.  Η κοινωνιολογική έρευνα: Κριτική επισκόπηση των μεθόδων και των τεχνικών. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα

Λαμπίρη Δημάκη, Ι., 2003.  Η Κοινωνιολογία και η μεθοδολογία της. Αθήνα: Εκδόσεις Α.Ν. Σάκκουλα

Παπαϊωάννου, Σκ., 2007.  Ζητήματα θεωρίας και μεθόδου των κοινωνικών επιστημών.  Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική

Babbie, Earl, 2011.  Εισαγωγή στην Κοινωνική Έρευνα. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική

Robson, C., 2000.  Η Έρευνα του Πραγματικού Κόσμου.  Αθήνα: Εκδόσεις Guttenberg

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *