Κοινοτική Εργασία


Γ7 ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ / COMMUNITY WORK (Επιλογής: Κοινωνική Διοίκηση και Πολιτική, Υποχρεωτικό: Κοινωνική Εργασία / Optional: Social Administration and Policy, Compulsory: Social Work)

Βασίλειος Καραγκούνης, Επίκουρος Καθηγητής / Vassileios Karagounis, Assistant Professor

https://socadm.duth.gr/author/vkaragk/, vkaragk@socadm.duth.gr, 2531039402

website: https://socadm.duth.gr/courses/κοινοτική-εργασία/

e-class: https://eclass.duth.gr

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τις θεωρητικές προσεγγίσεις, τις αρχές, τις αξίες, τα μοντέλα, τα μέσα και τους τομείς άσκησης της Κοινοτικής Εργασίας, καθώς και τις ερευνητικές μεθόδους που αξιοποιούνται στις εφαρμογές της στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Εξετάζονται οι διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις, στόχοι και πρακτικές, που έχουν αναπτυχτεί στο επιστημονικό πεδίο της Κοινοτικής Εργασίας, έτσι όπως διαμορφώθηκαν από την ιστορική συγκυρία, τις αναπτυξιακές πολιτικές διεθνών οργανισμών και επιμέρους κρατών, τις εκάστοτε κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και τα ποικίλα ιδεολογικά ρεύματα από τη μεταπολεμική περίοδο έως σήμερα. Αναγνωρίζονται οι δυνατότητες, τα όρια και οι αδυναμίες των επιμέρους προσεγγίσεων στην αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων. Παρουσιάζονται τα βασικά μοντέλα άσκησης της Κοινοτικής Εργασίας σε συγκεκριμένους τομείς (φροντίδα στην κοινότητα, κοινοτική οργάνωση, κοινοτική ανάπτυξη, κοινοτική δράση, κ.ά.). Επιχειρείται η ανάδειξη των διαφορετικών οπτικών που διαμορφώθηκαν διαχρονικά υπό την επίδραση των ποικίλων θεωρητικών προσεγγίσεων και ιδεολογικών προσανατολισμών της Κοινοτικής Εργασίας και των κοινωνικοοικονομικών και πολιτισμικών προτύπων της κάθε εποχής, που επηρέασαν την άσκηση της και καθόρισαν πολιτικές, αξίες, πρακτικές και προτεραιότητες. Εξετάζονται επίσης οι κυριότερες ερευνητικές πρακτικές που ακολουθούνται στην Κοινοτική Εργασία (έρευνα – δράση, μελέτη περίπτωσης, εκτίμηση αναγκών, κ.ά.), και παραδείγματα εφαρμογής αυτών από την ελληνική και διεθνή εμπειρία.

Αναδεικνύεται το αυξανόμενο σύγχρονο ενδιαφέρον για την τοπική και την κοινοτική ανάπτυξη και επισημαίνονται οι δυσκολίες και τα προβλήματα που συναντούν οι σύγχρονες δράσεις και τα αναπτυξιακά προγράμματα σε κοινοτικό-τοπικό επίπεδο. Αναλύονται οι προϋποθέσεις για την αξιοποίηση τεχνικών και μεθόδων της Κοινοτικής Εργασίας στον ελλαδικό χώρο, ως μία επιστημονική πρακτική που μπορεί να συμβάλει στην οργάνωση, στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση παρεμβάσεων σε τοπικό επίπεδο για την αντιμετώπιση των πολυδιάστατων κοινωνικών προβλημάτων. Ειδικότερα, εξετάζονται οι πιθανές ευκαιρίες που παρουσιάζει η έμφαση σύγχρονων υπερ-εθνικών και εθνικών πολιτικών στο τοπικό για τη διαμόρφωση «εναλλακτικών» προτάσεων ανάπτυξης, την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και τις διαδικασίες ένταξης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, εστιάζοντας σε ζητήματα που αφορούν την ενδυνάμωση της τοπικής κοινωνίας, την αναγνώριση συλλογικών αναγκών, τη διατύπωση αιτημάτων και τη συλλογική δράση.

 Περίγραμμα μαθήματος θεματικές ενότητες:

  • Ορισμοί και προσεγγίσεις στην κοινότητα.
  • Ρίζες Κοινοτικής Εργασίας – Σύνδεση Κοινωνικής και Κοινοτικής Εργασίας.
  • Ορισμοί, δράσεις και αξίες Κοινοτικής Εργασίας.
  • Θεωρητικές προσεγγίσεις, στόχοι και μέσα άσκησης της Κοινοτικής Εργασίας.
  • Μοντέλα Κοινοτικής Εργασίας.
  • Δεξιότητες, τεχνικές σχεδιασμού και υλοποίησης παρεμβάσεων.
  • Ενδυνάμωση – Συμμετοχή.
  • Ερευνητικές μέθοδοι.
  • Αξιολόγηση παρεμβάσεων.

 Μαθησιακοί στόχοι:

Οι φοιτητές που θα ολοκληρώνουν την παρακολούθηση του μαθήματος αυτού αναμένεται να αποκτήσουν την ικανότητα:

  • Κατανόησης των παραγόντων που ευνόησαν την ανάπτυξη της κοινοτικής εργασίας και των μεταβολών που υπήρξαν από την μεταπολεμική περίοδο έως σήμερα.
  • Αναγνώρισης των βασικών προσεγγίσεων της Κοινοτικής Εργασίας, των θεωριών και των ιδεολογικών αρχών που τις διέπουν.
  • Κριτικής σκέψης αναφορικά με τα δυνατά σημεία, αλλά και τις αδυναμίες, των ποικίλων μοντέλων της Κοινοτικής Εργασίας και των εναλλακτικών προσεγγίσεων εφαρμογής τους.
  • Κατανόησης των βασικών δεξιοτήτων και τεχνικών οργάνωσης, σχεδιασμού, υλοποίησης και αξιολόγησης κοινοτικών παρεμβάσεων, απαραίτητων για την εφαρμογή της Κοινοτικής Εργασίας στην πράξη.
  • Ενημερότητας και αναστοχασμού γύρω από ζητήματα που απασχολούν όσους ασκούν την Κοινοτική Εργασία (για παράδειγμα τη φτώχεια, τον σεξισμό, το ρατσισμό, τη μετανάστευση, τη στέρηση, την καταπίεση και τον κοινωνικό αποκλεισμό), τις επιπτώσεις τους, τις αιτίες και τους παράγοντες που συντελούν στην αναπαραγωγή και διαιώνιση των φαινομένων αυτών, καθώς και τους ενδεδειγμένους τρόπους απόκρισης σύμφωνα με την οπτική του εν λόγω επιστημονικού πεδίου και τη σχετική ελληνική και διεθνή εμπειρία.

 Αξιολόγηση:

Γραπτές εξετάσεις.

Η συστηματική παρακολούθηση και η ενεργός συμμετοχή στην τάξη αποτελούν μείζονα προσδοκία του διδάσκοντα και συνεκτιμώνται στον τελικό βαθμό.

 Βιβλιογραφία:

  • Craig, G. 1998. Community Development in a Global Context, Community Development Journal, 33 (1), pp. 2 – 17.
  • Craig, G. and Mayo, M. 1995. Rediscovery Community Development: Some Prerequisites for Working“In and Against the State”, Community Development Journal, 30 (2), pp. 105 – 109.
  • Dominelli, L. 1995. Women in the Community: Feminist Principles and Organizing in Community Work, Community Development Journal, 30 (2), pp. 133 – 143.
  • Dutt, K. L. 2004. I Plan, You Participate: A Southern View of Community Participation in Urban Australia, Community Development Journal, 39 (1), pp. 13 – 27.
  • Φρέιρε, Π. 1977. Πολιτιστική Δράση για την Κατάκτηση της Ελευθερίας, μτφρ. Σ. Τσάμης, Αθήνα, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη.
  • Φρέιρε, Π.. 1974. Η Αγωγή του Καταπιεζόμενου, μτφρ. Γ. Κρητικός, Αθήνα, Ρέπας.
  • Gilchrist, A. 2007 (2004). The well – connected community. A networking approach to community development. Bristol, The Policy Press.
  • Gough, I. 2004. Human Well – Being and Social Structures: Relating the Universal and the Local, Global Social Policy, 4 (3), pp. 289 – 311.
  • Harrison, L., Hoggett, P. and Jeffers, S. 1995. Race, Ethnicity and Community Development, Community Development Journal, 30 (2), pp. 144 – 157.
  • Jacobs, S. and Popple, K. (eds). 1994. Community Work in the 1990s. Nottingham: Spokesman
  • Καραγκούνης, Β. 2008. Κοινοτική εργασία και τοπική ανάπτυξη. Αθήνα: Τόπος.
  • Ledwith, M., 2006 [1997]. Community Development. A critical approach, Bristol, The Policy Press.
  • Mayo, M., 2005. Global Citizens. Social Movements & The Challenge of Globalization, London, Zed Books.
  • Mayo, M., 2000. Cultures, Communities, Identities, Cultural Strategies for Participation and Empowerment, Palgrave.
  • Popple, K., 2000 [1995]. Analysing Community Work. Its Theory and Practice, Maidenhead – Philadelphia, Open University Press.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *