Η τέχνη στην πρακτική της κοινωνικής εργασίας


E17 Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ / ART IN SOCIAL WORK (Επιλογής: Κοινωνική Διοίκηση και Πολιτική, Επιλογής: Κοινωνική Εργασία / Optional: Social Administration and Policy, Optional: Social Work)

Νικόλαος Τσέργας, Λέκτορας / Nikolaos Tsergas, Lecturer

https://socadm.duth.gr/author/ntsergas/, ntsergas@socadm.duth.gr

website: https://socadm.duth.gr/courses/η-τέχνη-στην-πρακτική-της-κοινωνικής-ε/

e-class: https://eclass.duth.gr

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Στο μάθημα εξετάζεται η χρήση της τέχνης, των εκφραστικών-δημιουργικών δραστηριοτήτων  και των θεραπειών μέσω της τέχνης στην πρακτική της κοινωνικής εργασίας. Η τέχνη και οι εκφραστικές –δημιουργικές δραστηριότητες χρησιμοποιούνται σε πολλά πλαίσια θεραπείας, κοινωνικής εργασίας,  αλλά και στα νοσοκομεία, την εκπαίδευση, σε παρεμβάσεις στο πεδίο πλαίσιο της κοινοτικής ψυχικής υγείας και γενικότερα της κοινοτικής εργασίας.

Η τέχνη χρησιμοποιείται ως μεθοδολογικό εργαλείο για την προσωπική ανάπτυξη, την αυτογνωσία, την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων, τη θεραπεία και την κοινωνική ένταξη των ατόμων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην παρουσίαση ορισμένων βασικών μορφών θεραπείας, όπως το ψυχόδραμα, η δραματοθεραπεία,η εικαστική θεραπεία, η χοροθεραπεία, η  θεραπεία μέσω της ποίησης , η εκφραστική και δημιουργική γραφή. Το μάθημα πραγματοποιείται με τη μορφή διαλέξεων που συνοδεύονται από βιωματικές ασκήσεις, πρότζεκτς, δραστηριότητες εμβάθυνσης και εφαρμογής των θεωρητικών γνώσεων.

Περίγραμμα:

-Εισαγωγή στις θεραπείες μέσω της τέχνης

– Ιστορική εξέλιξη

-Οι τέχνες στο πεδίο της ψυχικής υγείας

-Το Ψυχόδραμα και το κοινωνιόδραμα: θεωρητικές σχολές, μέθοδοι, τεχνικές και οι εφαρμογές τους

– Η Δραματοθεραπεία: θεωρητικές κατευθύνσεις, θεραπευτική διαδικασία και εφαρμογές

-Playbacktheatre

-Το θεατρικό παιχνίδι, το θέατρο στην εκπαίδευση, η θεατρική εμψύχωση

-Το θέατρο των καταπιεσμένων  (theatreoftheoppressed) του Βοal

-Η Εικαστική θεραπεία: θεωρητικές προσεγγίσεις, τεχνικές και βιωματικές ασκήσεις

-Το σχέδιο των παιδιών στη διάγνωση και τη θεραπεία, η δημιουργικότητα στην παιδική τέχνη

– Η Μουσικοθεραπεία: θεωρητικές προσεγγίσεις και τεχνικές, η θεραπευτική εργασία με τη φωνή

-Η μουσική στην ιατρική (musicmedicine) και τη θεραπεία

-Η χοροθεραπεία, η δημιουργική θεραπευτική κίνηση και έκφραση (creativemovement)

– Η κινηματογραφική θεραπεία (cinematherapy): θεωρία και πρακτική

-Η τέχνη της φωτογραφίας στη θεραπεία: μέθοδοι και τεχνικές

-Η Παιγνιοθεραπεία, θεωρητικές προσεγγίσεις και εφαρμογές

-Ψυχανάλυση και λογοτεχνία, λογοτεχνία και θεραπεία

-Θεραπεία μέσω της ποίησης (poetrytherapy) και βιβλιοθεραπεία

-Η δημιουργική γραφή (creativewriting) και η εκφραστική γραφή (expressivewriting)

-Το παραμύθι, οι μύθοι, η φαντασία και άλλες δημιουργικές δραστηριότητες ως εργαλεία συμβουλευτικής και θεραπευτικής παρέμβασης

-Η τέχνη της αφήγησης και οι αφηγηματικές  προσεγγίσεις στη θεραπεία

Μαθησιακοί στόχοι:

Με την ολοκλήρωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, οι φοιτητές/-ήτριες θα μπορούν:

-να γνωρίζουν τις βασικές προσεγγίσεις και τεχνικές των θεραπειών μέσω της τέχνης,

-να διερευνούν διάφορους τρόπους καλλιτεχνικής έκφρασης και να εξοικειωθούν με διάφορα εκφραστικά μέσα και υλικά,

– να κατανοούν τις εφαρμογές της τέχνης και των εκφραστικών  δημιουργικών δραστηριοτήτων στον τομέα της ψυχικής υγείας,

-να διερευνήσουν τον κύκλο της δημιουργικότητας τους,

-να αναπτύξουν δεξιότητες για αναστοχασμό,

-να  χρησιμοποιούν την τέχνη και τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες ως μεθόδους παρέμβασης

Αξιολόγηση:

Συγγραφή ατομικής απαλλακτικής εργασίας συνολικής έκτασης 2.500 λέξεων και παρουσίαση της

Βιβλιογραφία:

Βασική:

Τσέργας,Ν.,2013.Θεραπευτικές προσεγγίσεις μέσω της τέχνης.Αθήνα:Μotibo

Πρόσθετη:

Aldridge, D.(ed.),2005.Music Therapy and Neurological Rehabilitation. London: JessicaKingsley.

Αρχοντάκη, Ζ. & Φιλίππου, Δ.,2003. 205 βιωματικές ασκήσεις για την εμψύχωση ομάδων.Αθήνα: Καστανιώτης.

Atkins, S. & Williams, L.D., (eds.),2007. Sourcebook in expressive arts therapy. Boone, NC: ParkwayPublishers.

Beauchamp,H.,1998.Τα παιδιά και το δραματικό παιχνίδι.Αθήνα:Τυπωθήτω-Γ.Δαρδανός.

Blatner, A.,2000. Foundations of psychodrama: History, theory, and practice. Ν.Υork: Springer Publishing Company.

Boal,A.,1979. Theatre of the Oppressed.N.York:The theatre communications Group.

Boal,A.,1992. Games for actors and non-actors.London:Routledge.

Bolton,G.,1984. Drama as Education.Harlow:Longman.

Bolton, G.,1992. New perspectives on classroom drama. London: Simon &Schuster.

Bolton,G.,1979. Towards a theory of drama in education.Harlow:Longman

Bruner, J.,1986. Actual Minds, Possible Worlds. Cambridge: Harvard University Press.

Cattanach, A., 1997. Children’s Stories in Play Therapy. London: Jessica Kingsley.

Cattanach,A.,2003.Θεραπεία μέσω του παιχνιδιού. Αθήνα: Σαββάλας.

Γκόβας Ν., 2002. Για ένα δημιουργικό νεανικό θέατρο: Ασκήσεις, παιχνίδια, τεχνικές. Αθήνα: Μεταίχμιο

Deldime,R.,1996.Θέατρο για Παιδική και Νεανική Ηλικία. Αθήνα: Τυπωθήτω-Γ. Δαρδανός

Duggan, M.& Grainger, R. (1997). Imagination, Identification and Catharsis in Theatre and Therapy. London: Jessica Kingsley.

DalleyT. etall.,1995. Θεραπεία μέσω της τέχνης. Η εικαστική προσέγγιση. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Φιλίππου,Δ.&Καραντάνα,Π.,2010. Ιστορίες για να Ονειρεύεσαι…Παιχνίδια για να Μεγαλώνεις. Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη.

Gladding, S.T.,2005. Counselingas an art: The creative arts in counseling. Alexandria, VA: The American Counseling Association.

Greenberg, I. A. (ed.). ,1974. Psychodrama: Theory and therapy. New York: Behavioral Publications.

Hargreaves, D. ,2004.Η αναπτυξιακή ψυχολογία της μουσικής. Αθήνα: Fagotto.

Hunt, C., & Sampson, F., (eds.),1998. The self on the page: Theory and practice of creative writing in personal development. London:Jessica Kingsley Publishers.

Jennings, S., Minde A.,1996. Μάσκες της Ψυχής: Εικαστικά και Θέατρο στη Θεραπεία. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Jennings, S.,2005.Εισαγωγή στη Δραματοθεραπεία. Αθήνα: Σαββάλας.

Κοντογιάννη, Α.,2012.Η Δραματική Τέχνη στην Εκπαίδευση. Αθήνα:Εκδόσεις Πεδίο.

Κοντογιάννη, Α.,2012.Η Δραματοποίηση για παιδιά. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο,

Κοντογιάννη, Α.,2008.Μαύρη αγελάδα-άσπρη αγελάδα. Αθήνα:Εκδόσεις Πεδίο.

Landgarden, H.B.,1999. Οικογενειακή εικαστική θεραπεία. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Landy, R.J.,1986. Drama Therapy: Concepts and Practices. Chicago,IL: Charles C. Thomas.

Langley, D. M.,1993. Dramatherapy and psychiatry. London: Croom Helm.

Leedy,J.J.(Ed.).1973. Poetry the Healer. Philadelphia: JB.Lippincott.

Lepore, S. J., & Smyth, J. M. ,2002. The writing cure: How expressive writing promotes health and emotional well-being. Washington:American Psychological Association.

Lerner,A.(ed.),1994). Poetry in the therapeutic practice.St.Louis: MMB Music Inc

Levine,S.K.& Levine,E.G.,1998. Foundations of expressive arts therapies: theoretical and clinical perspectives.London:Jessica Kingsley Publishers.

Malchiodi C.A., 2001. Κατανοώντας τη ζωγραφική των παιδιών.  Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Mazza, N. (2003). Poetry therapy: Theory and practice. New York: Brunner-Routledge.

Mazza, N. (1999). Poetry therapy: Interface of the arts and psychology. Boca Raton/London: CRC Pr.

McMahon, L. ,1992. The handbook of play therapy. New York: Routledge

Μπέλλας, Θ.,2000. Το ιχνογράφημα του παιδιού. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Rogers,N.,1993.The creative connection:Expressive arts as healing. Palo Alto, CA: Science and Behavior Books

Ροντάρι, Τ., 2003. Γραμματικήτης φαντασίας: Εισαγωγή στην τέχνη να επινοείς ιστορίες. Αθήνα: Μεταίχμιο

Timberlake, E.& Moore Culter, M.,2001. Developmental play therapy in Clinical Social Work. N.York: Allyn Bacon

Wigram, T.,1995. The art and science of music therapy: a handbook. Chur: Harwood Academic Publishers

Eπιστημονικά Περιοδικά

The Arts in Psychotherapy

Art therapy: Journal of the American Art therapy Association

American Journal of Dance Therapy

International Journal of Arts Medicine.

Journal of poetry therapy

Journal of Creativity in Mental Health

Music and Medicine

New Writing: International Journal for the practice and theory of creative writing

Nordic Journal of music therapy

Journal of music therapy

Journal of Drama therapy

Journal of Group Psychotherapy, Psychodrama and Sociometry.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *