Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης-Κοινωνικές παρεμβάσεις


ΣΤ17 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ / EFFECTS OF THE SOCIOECONOMIC CRISIS ON SOCIAL CARE (Επιλογής: Κοινωνική Διοίκηση και Πολιτική, Επιλογής: Κοινωνική Εργασία / Optional: Social Administration and Science, Optional: Social Work)

Χαράλαμπος Πουλόπουλος, Καθηγητής / Charalampos Poulopoulos, Professor

https://socadm.duth.gr/author/chpoulo/, chpoulo@socadm.duth.gr

Παρουσίαση του μαθήματος:

Το μάθημα αυτό έχει σκοπό να εισάγει τους φοιτητές στις βασικές έννοιες και τα φαινόμενα που σχετίζονται με την κοινωνικοοικονομική κρίσης και τις επιπτώσεις αυτής σε άτομα, οικογένειες, κοινωνικά ευάλωτες ομάδες και οργανισμούς κοινωνικής φροντίδας. Το μάθημα συζητά κριτικά τον ορισμό της κοινωνικοοικονομικής κρίσης και τους τρόπους με τους οποίους αυτή έχει επηρεάσει τις δομές της κοινωνίας ευρύτερα και της κοινωνικής πρόνοιας ειδικότερα. Αναλύονται οι επιπτώσεις της κρίσης σε προσωπικό, οικογενειακό και κοινοτικό επίπεδο με ιδιαίτερες αναφορές στα προβλήματα της ψυχικής και σωματικής υγείας του πληθυσμού αλλά και σε θέματα όπως η αστεγία. Οι αρνητικές επιπτώσεις της κρίσης στην συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας και κοινωνικής φροντίδας συζητούνται με ιδιαίτερη αναφορά στην μείωση των υπηρεσιών στις οποίες απευθύνονται οι κοινωνικά ευάλωτες ομάδες. Παράλληλα, το μάθημα εστιάζει σε θέματα όπως η ποινικοποίηση της υγείας και η αύξησης των κοινωνικών ανισοτήτων. Τέλος, αναζητούνται λύσεις-προτάσεις για την αντιμετώπιση των ζητήματα που προκύπτουν σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο, τόσο στο πλαίσιο της επίπεδο κοινοτικής ανάπτυξης και παρέμβασης όσο και στο πλαίσιο της αυτό-οργάνωσης σε νέες συλλογικότητες και στην κοινωνική αλληλεγγύη.

 

Περίγραμμα μαθήματος:

  1. Ανεργία, ύφεση, λιτότητα στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης.
  2. Κοινωνικοοικονομική κρίση και κρίση στέγασης
  3. Κοινωνικοοικονομική κρίση και αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας.
  4. Τραύμα και μετά-τραυματικό άγχος από τα γεγονότα της κρίσης.
  5. Αυτοκτονίες και αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές.
  6. Κοινωνικοοικονομική κρίση και Εξαρτήσεις (ναρκωτικά, αλκοόλ, τζόγος, διαδίκτυο, νέες ουσίες, hiv/aids, περιθωριοποίηση).
  7. Κοινωνικοοικονομική κρίση και οι επιπτώσεις στην σωματική υγεία.
  8. Παιδική εγκατάλειψη και μειωμένη παιδική προστασία
  9. Βία, ξενοφοβία και κοινωνικός ρατσισμός.
  10. Η ποινικοποίηση της υγείας και της διαφορετικότητας.
  11. Περιορισμός ανθρώπινων δικαιωμάτων, αύξηση κοινωνικών ανισοτήτων.
  12. Ευκαιρίες και δυνατότητες από την κρίση.
  13. Κριτική προσέγγιση στα αίτια και την αντιμετώπιση της κρίσης.
  14. Ο ρόλος του Κοινωνικού λειτουργού και η προσέγγιση της Κριτικής Κοινωνικής Εργασίας.

 

Μαθησιακοί στόχοι:

Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες αναμένεται μετά την ολοκλήρωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας να είναι σε θέση να διακρίνουν το εύρος των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης και να κατανοούν τις βασικές συνέπειες αυτής στις δομές κοινωνικής πρόνοιας και φροντίδας. Αναμένεται να αναγνωρίζουν την πολυπλοκότητα των επιπτώσεων της  οικονομικής κρίσης και να κατανοούν ότι αποτελεί ένα φαινόμενο ιδιαίτερα σύνθετο με σοβαρές επιπτώσεις σε προσωπικό, οικογενειακό, κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Επίσης αναμένεται να έχουν αντιληφθεί τις δυνατότητες και τα όρια της κοινοτικής παρέμβασης καθώς και το εύρος των προσπαθειών που χρειάζεται να καταβληθούν για την αναδιάρθρωση της κοινωνικής φροντίδας. Τέλος, στόχος είναι να μπορούν να αναγνωρίζουν, να διαγιγνώσκουν και να αντιδρούν αντίστοιχα με τις κατάλληλες κοινωνικές παρεμβάσεις ώστε να συνεισφέρουν στην αντιμετώπιση της περιθωριοποίησης των κοινωνικά ευάλωτων πληθυσμών.

 

Αξιολόγηση:

Εργασία (Project).

Bιβλιογραφία:

Βασική:

Οι διαφάνειες του μαθήματος σε μορφή Power Point είναι αναρτημένες στον ιστότοπο https://eclass.duth.gr/eclass/courses.

Πουλόπουλος, Χ. (2014). Κρίση, φόβος και διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής. Αθήνα: Τόπος.

Τελώνη, Δ. & Αδάμ, Σ. (2015). Κοινωνικά ιατρεία στην Ελλάδα της κρίσης: Η εμπειρία της παροχής υπηρεσιών υγείας όταν το Εθνικό Σύστημα Υγείας υποχωρεί. Αθήνα: ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Μελέτες (Studies) / 44

http://www.inegsee.gr/wp-content/uploads/2016/09/MELETH-44.pdf

FIDH, (2014). Υποβαθμίζοντας τα δικαιώματα: το κόστος της λιτότητας στην Ελλάδα. Αθήνα: Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

https://www.fidh.org/IMG/pdf/report_greece_human_rights_in_greek.pdf

Πρόσθετη:

Klein, Naomi (2007). Το Δόγμα του Σοκ. Αθήνα: Εκδόσεις Λιβάνη.

Klein, Naomi (2005). No Logo. Αθήνα: Εκδόσεις Λιβάνη.

Λας, Κρίστοφερ (2007). Λιμάνι σ’ έναν άκαρδο κόσμο – Η οικογένεια υπό πολιορκίαν. Αθήνα: Νησίδες.

Λας, Κρίστοφερ (2006). Ο Ελάχιστος εαυτός. Αθήνα: Νησίδες.

Μπάουμαν, Ζ. (2011). Ρευστή ΑγάπηΓια την ευθραυστότητα των ανθρωπίνων δεσμών. 7η Έκδοση, Αθήνα: Εστία.

Μπάουμαν Ζ.(2009). Ρευστοί καιροί: Η ζωή στην εποχή της αβεβαιότητας. Αθήνα: Μεταίχμιο.

Μπάουμαν Ζ.(2011). Παράπλευρες απώλειες: Κοινωνικές ανισότητες στην εποχή της παγκοσμιοποίησης. Αθήνα: Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου.

Παπαδοπούλου, Δ. & Κουραχάνης, Ν. (2017). Άστεγοι και κοινωνικός αποκλεισμός στην Ελλάδα της κρίσης. Αθήνα: Τόπος.

Πατούλη, Κρυσταλλία (2013). Η Έρευνα για την Κρίση. http://afigisizois.wordpress.com/ (posted 31/12/2012).

Σκούρας Φ., Χατζηδήμος Α., Καλούτσης Α., Παπαδημητρίου Γ. (1991). Η ψυχοπαθολογία της πείνας, του φόβου και του άγχους – Νευρώσεις και ψυχονευρώσεις. Αθήνα: Οδυσσέας/Τρίαψις Λόγος 3.

Stuckler D. & Basu S. (2013), The Body Economic: Why Austerity Kills, New York: Basic Books

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *