Εισαγωγή στην κοινωνική εργασία


A2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ / INTRODUCTION TO SOCIAL WORK (Υποχρεωτικό, Κοινωνική Διοίκηση / Compulsory, Social Administration)

Βασίλειος Καραγκούνης, Επίκουρος Καθηγητής / Vassileios Karagounis, Assistant

Professor

vkaragk@socadm.duth.gr, vkaragk@otenet.gr,

https://socadm.duth.gr/author/vkaragk/

website: https://socadm.duth.gr/courses/εισαγωγή-στην-κοινωνική-εργασία/

e-class: https://eclass.duth.gr

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Σκοπός του μαθήματος είναι να εισάγει τους πρωτοετείς φοιτητές στις έννοιες, τη φιλοσοφία, τις αρχές και στη θεωρητική βάση της κοινωνικής εργασίας και τη συνάρθρωση τους στις εφαρμογές και την έρευνά της. Εξετάζεται το πλαίσιο ανάδυσης και εξέλιξης της επιστήμης της κοινωνικής εργασίας σε επαλληλία με μείζονα κοινωνικά και πολιτικά συμβάντα που δημιούργησαν οξείες κοινωνικές ανάγκες και πλήθη απόρων και ανήμπορων να προστατευτούν με τις δικές τους δυνάμεις, (θύματα πολέμων, κατάχρησης εξουσίας, κακοποίησης, παραμελημένα παιδιά, άτομα με ψυχική ή χρόνια ασθένεια και αναπηρία, κ. ά.) και τις εκάστοτε μορφές κοινωνικής πρόνοιας και πολιτικής. Συζητείται η επίδραση που υφίσταται στο πλαίσιο της κοινωνικής μεταβολής, των κοινωνικών κινημάτων, και της εναρμόνισης της με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και την παγκοσμιοποίηση.

Παρουσιάζονται οι βασικές σχολές σκέψης που έχουν συμβάλλει στη διαμόρφωση της θεωρίας και της πρακτικής της κοινωνικής εργασίας, ο υπαρξισμός, η ψυχανάλυση, η λειτουργική σχολή, η θεωρία μάθησης και συστημάτων, ο φεμινισμός κ.ά. Η πρώιμη και διαρκής ενσωμάτωση στη μεθοδολογία του σεβασμού στη μοναδικότητα του ατόμου, και της εναντίωσης στις διακρίσεις λόγω εθνικής, πολιτισμικής, ιδεολογικής πεποίθησης, κοινωνικής τάξης, φύλου, ηλικίας, κ.ά.

Αναλύεται η τριπλή διάσταση των αποκρίσεων της πρακτικής της κοινωνικής εργασίας για εξασφάλιση του ευ ζην, επίτευξη αλλαγής ή θεραπεία και για χειραφέτηση στο πλαίσιο της αλληλόδρασης-αλληλεπίδρασης ατόμων, ομάδων και κοινοτήτων με το περιβάλλον – τα περιβάλλοντά τους. Επίσης η εμπλοκή της σε κοινωνικές και πολιτικές δράσεις που στοχεύουν να επηρεάσουν τη διαμόρφωση κοινωνικής πολιτικής και να συμβάλλουν στην κοινωνική και κοινοτική ανάπτυξη, και στην υλοποίηση αλλαγών και την εξάλειψη των κοινωνικών ανισοτήτων.

 

Περίγραμμα μαθήματος – θεματικές ενότητες:

  • Καταβολές και γένεση της κοινωνικής εργασίας στην Ελλάδα και διεθνώς
  • Διεπιστημονικό υπόβαθρο της κοινωνικής εργασίας, εναρμόνιση, διαφοροποίηση, αλληλοτροφοδότηση.Ομοιότητες, διαφορές με άλλες κοινωνικές επιστήμες
  • Θεωρίες, προσεγγίσεις, μοντέλα παρέμβασης και τεκμηρίωση της πρακτικής
  • Πολλαπλοί ρόλοι, ευθύνες και πολλαπλή λογοδοσία. Η διεπιστημονική συνεργασία
  • Ο βασισμένος σε ευρήματα ερευνών εκτίμησης κοινωνικών αναγκών και έρευνας δράσης σχεδιασμός προγραμμάτων που διασφαλίζουν την ευημερία, προάγουν την ανάπτυξη και τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνική συνοχή
  • Η συνηγορία υπέρ ή από κοινού δράση με τα ίδια τα άτομα, για να επιφέρει αλλαγές στις πολιτικές και τις δομικές συνθήκες που αναπαράγουν την περιθωριοποίηση, την κοινωνική ανισότητα και τον αποκλεισμό, και καταπατούν τη συλλογική κοινωνική αρμονία και τα δικαιώματα των μειονοτήτων
  • Βασικές δεξιότητες και τεχνικές, εργαλεία εκτίμησης, ειδικεύσεις
  • Μεθοδολογικές προσεγγίσεις: από την κοινωνική εργασία με άτομα, ομάδες και κοινότητα στη γενική διαμεθοδική κοινωνική εργασία
  • Σύγχρονες εξελίξεις: Λόγω της παρατεινόμενης οικονομικής κρίσης και της μετάθεσης της εστίασης από την επαρκέστερη δυνατή κάλυψη των αναγκών στη διαχείριση των διαθέσιμων πηγών στο περιβάλλον και των οικονομικών προϋπολογισμών προκύπτει αναγκαιότητα για: (α) παρεμβάσεις σε καταστάσεις κρίσης, και για βραχείες εστιασμένες σε στόχο και τα δυνατά σημεία παρεμβάσεις (β) ολιστικές προσεγγίσεις γενικής και ριζοσπαστικής κοινωνικής εργασίας (γ) επανεκκίνηση της μεθόδου ΚΕΟ και της κοινοτικής

 

Μαθησιακοί στόχοι:

Οι φοιτητές που θα ολοκληρώνουν την παρακολούθηση του μαθήματος αυτού αναμένεται να αποκτήσουν την ικανότητα:

– να αναγνωρίζουν τις επιρροές του ευρύτερου κοινωνικού, νομικού, οικονομικού, πολιτικού και πολιτιστικού πλαισίου, των κοινωνικών ανισοτήτων και των καταπιεστικών κοινωνικών σχέσεων στη δημιουργία νέων και την επιδείνωση υφιστάμενων κοινωνικών αναγκών και προβλημάτων,

– να αναγνωρίζουν τις ατομικές, οργανωσιακές και τις θεσμικές διακρίσεις,

– να διακρίνουν τρόπους που μεγιστοποιούν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα σε καταστάσεις αβεβαιότητας και ανεπαρκούς πληροφόρησης,

– να εντοπίζουν τρόπους προσέγγισης ατόμων και ομάδων να κερδίζουν, να ξανακερδίζουν και να διατηρούν τον έλεγχο στα ζητήματα που τους αφορούν ώστε να αισθάνονται ασφαλείς και να υπερασπίζονται τα δικαιωμάτων τους.

Επίσης να αναπτύξουν:

– κριτική σκέψη σχετικά με τις σύνθετες κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές και πολιτιστικές συνθήκες στο πλαίσιο των οποίων ο κοινωνικός λειτουργός αναλαμβάνει περίπλοκες και μερικές φορές αντιφατικές υπευθυνότητες (διαφορετικοί απευθυνόμενοι – χρήστες υπηρεσιών, ποικίλες υπηρεσίες, επαγγελματικές οργανώσεις, απαιτήσεις ευρύτερης κοινωνίας),

– στοχασμό σχετικά με τις σύνθετες σχέσεις μεταξύ δικαιοσύνης, φροντίδας και κοινωνικού ελέγχου στην κοινωνικήπρόνοια, και τις ηθικές και αντικειμενικές συνέπειες τους στις εφαρμογές ενάντια στις διακρίσεις.

– κριτικό στοχασμό για αυτοαξιολόγηση και για άσκηση εμπειρογνωμοσύνης ή δικαιοδοσίας (authority) με αποτίμηση ηθικών και νομικών ορίων, και για κατάλληλη χρήση της έρευνας για την αποτίμηση των αποτελεσμάτων της πρακτικής και το σχεδιασμό πολιτικής.

 

Αξιολόγηση:

Γραπτές εξετάσεις.

Η συστηματική παρακολούθηση και η ενεργός συμμετοχή στα  εργαστήρια βιωματικής διδακτικής, τις ομάδες συζήτησης και τις ασκήσεις στην τάξη συνεκτιμώνται στη διαμόρφωση του τελικού βαθμού.

 

Βιβλιογραφία:

Βασική:

  • Καλλινικάκη, Θ., 2011. Εισαγωγή στη θεωρία και την πρακτική της Κοινωνικής Εργασίας. Αθήνα: Τόπος.
  • Καλούτση-Ταυλαρίδου, Α. & Παπαφλέσσα, Θ. 2007. Η Βιωματική Διδακτική στην Εκπαίδευση των Κοινωνικών Λειτουργών. Αθήνα: Κριτική.
  • Adams, R., Dominelli, L., & Payne, M., 2005. Social Work Futures Crossing boundaries, Transforming Practice. London: Palgrave Macmillan.
  • Dominelli, L., 1997. Sociology for Social Work. London: Macmillan.
  • Johnson, L., 1998. Social Work Practice. A General Approach. Boston: Allyn and Bacon.
  • Hanvey, C, & Philpot, T., 1994. Practicing Social Work. London: Routledge.
  • Kirst-Ashman, K., & Centry, M., 1998. Understanding Generalist Practice. New York: Prentice-Hall.
  • Payne, M., 2000. Σύγχρονη θεωρία της κοινωνικής εργασίας. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
  • Sheppard, M., 1995. Social Work, Social Science and Practice Wisdom, British Journal of Social Work 25, 513-532.
  • Φάκελος ειδικών θεμάτων θα αναρτηθεί στο e-class.

Πρόσθετη:

  • Alcock, P., 1996. Understanding Poverty (2nd ed.). London: Macmillan.
  • Βailey, R., & Brake, M., 1975. Radical Social Work. London: Edward Arnold.
  • Dominelli, L., 2009. Introducing Social Work. Cambridge: Polity Press.
  • Dominelli, L., 2010. Social Work in a Globalizing World. Cambridge: Policy Press.
  • Ηοwe, D., 1993. An introduction to Social Work Theory. Cambridge: University Press.
  • IASSW, 2005. Global Qualifying Standards for Social Work Education and Training, available online at: www.iassw.iaets.org.
  • Koprowska, J., 2010. Communication and interpersonal skills in social work. London: Learning Matters Ltd.
  • Kurz, L., 1997. Self help and support groups. New York: Sage.
  • Thompson, N., 2009. Understanding Social Work , London: Palgrave/Macmillan.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *