Διεθνής πολιτική οικονομία


Η11 ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ / INTERNATIONAL POLITICAL ECONOMY (Επιλογής: Κοινωνική Διοίκηση και Πολιτική, Επιλογής: Πολιτική Επιστήμη / Optional: Social Administration and Policy, Optional: Political Science)

Αναστάσιος Χάρδας, Επίκουρος Καθηγητής / Anastassios Chardas, Assistant Professor

Βιογραφικό σημείωμα: https://socadm.duth.gr/cv/achardas/

e-mail: achardas@gmail.com

web-site: https://socadm.duth.gr/author/achardas/

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Η Διεθνής Πολιτική Οικονομία (ΔΠΟ) αποτελεί μείζον υποπεδίο της μελέτης των Διεθνών Σχέσεων και άρχισε να αναπτύσσεται στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Βασικός στόχος του μαθήματος είναι η ταυτόχρονη ανάλυση διεθνών σχέσεων και πολιτικών υπό το πρίσμα της αναλυτικής αλληλεξάρτησης ανάμεσα στην πολιτική και στην οικονομία. Η ΔΠΟ θεωρεί ότι τα παγκόσμια φαινόμενα μπορούν να αναλυθούν θεωρητικά και εμπειρικά μόνο μέσα από μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα αποδίδει ταυτόχρονη σημασία σε πολιτικές και οικονομικές παραμέτρους. Ειδικά από την έλευση της οικονομικής κρίσης το 2008,η ΔΠΟ έχει συνεισφέρει σημαντικά στον ακαδημαϊκό και πολιτικό διάλογο σχετικά με τις αιτίες της κρίσης και τις πολιτικές που χρειάζεται να υλοποιηθούν προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες της.Οι οικονομικές κρίσεις όμως αποτελούν ένα μόνο από τα πολλά οικονομικά ζητήματα που αναλύει η ΔΠΟ. Άλλα οικονομικά ζητήματα τα οποία αποτελούν προνομιακά πεδία ανάλυσης από την σκοπιά της ΔΠΟ είναι το παγκόσμιο εμπόριο, η χρηματιστιρικοποίηση της παγκόσμιας πολιτικής οικονομίας και γενικά η πολιτική σημασία του χρηματοπιστωτικού τομέα, οι παραγωγικές σχέσεις και η οικονομική ανάπτυξη που διαμορφώνεται μέσα από πολιτικές παρεμβάσεις. Πιο συγκεκριμένα, αναλύει τον ρόλο που διαδραματίζουν οι κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου στις διεθνείς σχέσεις, η αύξηση της σημασίας του χρηματοπιστωτικού τομέα στο παγκόσμιο ΑΕΠ αλλά και οι τεράστιες αλλαγές που επήλθαν στον τρόπο λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού τομέα τα τελευταία τριάντα χρόνια, τα διαφοροποιημένα χαρακτηριστικά που λαμβάνει η αναπτυξιακή διαδικασία σε διαφορετικές χώρες (αναπτυξιακό κράτος, ανισότητες και φτώχεια, κτλ.). Άλλα σημαντικά ζητήματα που προσεγγίζει η ΔΠΟ είναι ο πολιτικός ρόλος που διαδραματίζουν οι πολυεθνικές επιχειρήσεις, οι προκλήσεις που έχουν προκύψει σχετικά με την διακυβέρνηση του παγκόσμιου κεφαλαίου, το φαινόμενο της οικονομικής παγκοσμιοποίησης και οι πολιτικές του προεκτάσεις, οι λεγόμενες περιφερειακές ομάδες χωρών (Ευρωπαϊκή Ένωση,συνεργασία ανάμεσα σε αναδυόμενες οικονομίες, εμπορικές συμφωνίες στα πλαίσια του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου). Τα τρία βασικά θεωρητικά παραδείγματα τα οποία χρησιμοποιεί η ΔΠΟ είναι ο οικονομικός εθνικισμός και μερκαντιλισμός, η κλασσική φιλελεύθερη ή νέο-φιλελεύθερη προσέγγιση και μια σειρά από προσεγγίσεις επηρεασμένες από την Μαρξιστική πολιτική οικονομία (κυρίως θεωρίες της αποικιοκρατίας, της άνισης ανάπτυξης και της εξάρτησης). Παρότι η ΔΠΟ αποδίδει αξία και στηρίζεται σε κλασσικά κείμενα πολιτικής οικονομίας (Φρίντριχ Λιστ, Άνταμ Σμιθ, Καρλ Μαρξ, Τζον Μέιναρντ Κέϋνς, κτλ.) που εντάσσονται σε αυτές τις τρεις θεωρητικές παραδόσεις, η ΔΠΟ έχει ως στόχο την προσέγγιση σύγχρονων φαινομένων και την εμπειρική αποτύπωση τους. Αναφορικά με τις ερευνητικές μεθόδους που χρησιμοποιεί η ΔΠΟ, κάνει πολύ περιορισμένη χρήση ποσοτικών μεθόδων όπως οικονομετρία και στατιστική. Αντίθετα, δίνει έμφαση σε ποιοτικές και σχεσιακές παραμέτρους που καθορίζουν τις αλληλεξαρτήσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στην πολιτική και την οικονομία σε διεθνές επίπεδο. Με άλλα λόγια, δεν είναι ένα κλασσικό μάθημα οικονομικών όπως αυτά που διδάσκονται σε Τμήματα Οικονομικών και η γνώση οικονομικών θεωριών και αναλύσεων δεν αποτελεί προαπαιτούμενο για να επιλέξει κάποιος φοιτητής το μάθημα.

 

Περίγραμμα μαθήματος:

 

Ενότητα 1. Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 από την οπτική της Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας

 

Ενότητα 2. Βασικές θεωρίες στην ΔΠΟ

  • Ρεαλιστικές θεωρίες, οικονομικός εθνικισμός, μερκαντιλισμός
  • Κλασσική φιλελεύθερη ή νεοφιλελεύθερη προσέγγιση
  • Μαρξιστικές προσεγγίσεις

Ενότητα 3. Επιμέρους αναλυτικά ζητήματα της ΔΠΟ

  • Διεθνές εμπόριο
  • Πολιτική σημασία του χρηματοπιστωτικού τομέα
  • Πολιτικές για την οικονομική ανάπτυξη
  • Πολιτικές που επιδρούν στην αύξηση των οικονομικών ανισοτήτων
  • Πολιτικές επιδράσεις της λειτουργίας των πολυεθνικών επιχειρήσεων
  • Παγκοσμιοποίηση και πολιτικές προεκτάσεις
  • Περιφερειακές οργανώσεις

 

Μαθησιακοί στόχοι:

Στο τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα πρέπει να είναι σε θέση να:

  • Κατανοήσουν τα βασικά θεωρητικά χαρακτηριστικά των τριών προσεγγίσεων της ΔΠΟ
  • Είναι σε θέση να αναλύσουν τα αίτια της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του 2008 χρησιμοποιώντας τα αναλυτικά εργαλεία της ΔΠΟ
  • Μπορούν να αναλύσουν τα βασικότερα οικονομικά και πολιτικά ζητήματα τα οποία προσεγγίζει η ΔΠΟ

Αξιολόγηση:

  • Μη υποχρεωτική απαλλακτική εργασία που θα παραδοθεί μέχρι το τέλος του εξαμήνου

ή

  • Μία γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου

Bιβλιογραφία:

RavenhilJohn (επιμέλεια) (2018) Παγκόσμια Πολιτική Οικονομία. Θεσσαλονίκη: Τζιόλα.

O’BrienRobert, WilliamsMarc (2011) Παγκόσμια Πολιτική Οικονομία. Αθήνα: Παπαζήση.

RodrikDanni (2012) Το Παράδοξο της Παγκοσμιοποίησης. Αθήνα: Κριτική

Χα Τζουν Τσανγκ (2012) 23 αλήθειες που δεν μας λένε για τον καπιταλισμό. Αθήνα: Καστανιώτης.

Heilbroner, Robert (1999) Οι φιλόσοφοι του οικονομικού κόσμου. Αθήνα: Κριτική.

 

 

 

 

 

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *