Ανθρώπινη ανάπτυξη


Γ6 ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ / HUMAN DEVELOPMENT (Υποχρεωτικό: Κοινωνική Εργασία / Compulsory: Social Work)

Νικόλαος Τσέργας, Λέκτορας / Nikolaos Tsergas, Lecturer

https://socadm.duth.gr/author/ntsergas/, ntsergas@socadm.duth.gr

website: https://socadm.duth.gr/courses/ανθρώπινη-ανάπτυξη/

e-class: https://eclass.duth.gr

Αντικείμενο και περιγραφή μαθήματος:

Στο μάθημα επιχειρείται η επισκόπηση της αναπτυξιακής πορείας του ανθρώπου από τη σύλληψη έως την τρίτη ηλικία. Παρουσιάζονται οι σημαντικότερες θεωρητικές προσεγγίσεις:η ψυχοδυναμική, η συμπεριφοριστική, η γνωστική, η κοινωνική – πολιτισμική κ.ά. Εξετάζεται η βιοσωματική, γνωστική και κοινωνικό-συναισθηματική ανάπτυξη του ανθρώπου και διερευνώνται επιμέρους ζητήματα για κάθε φάση ανάπτυξης. Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τις βασικές αρχές που διέπουν την ανθρώπινη ανάπτυξη, τις μεθόδους έρευνας και τις σύγχρονες ερευνητικές και θεωρητικές κατευθύνσεις στην  ψυχολογία της ανάπτυξης.

Περίγραμμα μαθήματος:

-Ιστορικές και σύγχρονες θεωρήσεις στην ανθρώπινη ανάπτυξη

-Θεωρητικές προσεγγίσεις της ανθρώπινης ανάπτυξης: α) Ψυχοδυναμικές Προσεγγίσεις, β) Θεωρίες Μάθησης, γ) Γνωστικές προσεγγίσεις και δ) θεωρία των συστημάτων.

-Προγεννητική Ανάπτυξη: η σύλληψη, τα στάδια ανάπτυξης του εμβρύου, η σημασία του τοκετού, οι ψυχολογικές αντιδράσεις των γονέων.

– Βρεφική ηλικία: οι σωματικές λειτουργίες και οι ανάγκες του βρέφους, η νοητική και γλωσσική ανάπτυξη, ο πρωταρχικός δεσμός και οι συναισθηματικές αντιδράσεις του βρέφους, η διαδικασία της κοινωνικοποίησης.

-Νηπιακή περίοδος: οι βιοσωματικές μεταβολές και η ψυχοκινητική ανάπτυξη, νοητικές λειτουργίες και γλώσσα, ο ρόλος του φύλου, η κοινωνική ανάπτυξη, η σημασία του παιχνιδιού και οι σχέσεις με τους συνομηλίκους, η δυναμική της οικογένειας και οι επιδράσεις της, προβλήματα συμπεριφοράς, παιδικές ασθένειες και υγεία.

-Σχολική περίοδος: Γνωστικές λειτουργίες και ανάπτυξη, κινητικές λειτουργίες και αλλαγές στις διαστάσεις του σώματος, κοινωνική προσαρμογή και αλληλεπιδράσεις με τους συνομηλίκους(παιδικές φιλίες), η συμπεριφορά στο σχολείο, ηθική ανάπτυξη και η συμπεριφορά των γονέων.

-Εφηβεία: εμφάνιση της ήβης, η έννοια της εφηβείας και τα αναπτυξιακά της χαρακτηριστικά, η διαμόρφωση της ταυτότητας, η κοινωνικοποίηση κατά την εφηβεία.

– Ενήλικη ζωή: νοητικές και σωματικές αλλαγές, τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, το στυλ της ζωής και τα πρότυπα διαπροσωπικών σχέσεων, η δημιουργία οικογένειας, η εργασία και ο ελεύθερος χρόνος.

-Τρίτη Ηλικία: νοητικές μεταβολές και κάμψη των βιολογικών λειτουργιών, ψυχοκοινωνικά προβλήματα, κοινωνική απόσυρση, εργασία και συνταξιοδότηση, τα προβλήματα υγείας, νέοι ρόλοι στη ζωή.

Μαθησιακοί στόχοι:

Οι φοιτητές/-ήτριες μετά την ολοκλήρωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας θα είναι σε θέση:

– να γνωρίζουν βασικές έννοιες και τις κύριες θεωρητικές προσεγγίσεις της  ψυχολογίας της ανάπτυξης,

– να γνωρίζουν την ιστορική εξέλιξη και τις σύγχρονες θεωρητικές τάσεις της αναπτυξιακής ψυχολογίας,

– να κατανοούν τις μεθόδους έρευνας και να ερμηνεύουν αντίστοιχα εμπειρικά δεδομένα,

-να αναπτύξουν δεξιότητες για κριτική σκέψη σε θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα που αφορούν την ανθρώπινη ανάπτυξη,

-να αναγνωρίζουν το ρόλο των αξιών, των προκαταλήψεων, των πολιτισμικών διαφορών και την επίδραση που ασκούν στην ανάπτυξη.

 Αξιολόγηση:

1) Γραπτή εξέταση ή

2) Γραπτή εξέταση και εκπόνηση ατομικής εργασίας έκτασης 2.500 λέξεων

Βιβλιογραφία:

Βασική:

Feldman, S. R.- Μπεζεβέγκης,Η. (επιμ.), 2011. Εξελικτική ψυχολογία – Ενιαίο.Αθήνα: Γ. Δαρδανός – Κ. Δαρδανός ΟΕ

Πρόσθετη:

Aiken, L. R..,1998. Human development in adulthood. N.York: Plenum press.

Bandura, A. ,1977. Social learning theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.

Bergen, D., 2007. Human Development: Traditional and Contemporary theories. Upper Saddle River, NJ:Pearson, Prentice Hall.

Berk, L.E., 2009. Child Development. Ν.Υork: Pearson Publications.

Bίννικoτ, Nτ., 2009. Tο παιδί, το παιχνίδι και η πραγματικότητα. Aθήνα:Kαστανιώτης.

Bοσνιάδου, Στ. ,(επιμ.), 2001. Kείμενα εξελικτικής ψυχολογίας. Tόμος A’: Γλώσσα. Aθήνα: Gutenberg.

Bowlby, J., 1982. Attachment. New York, NY: Basic Books.

Bowlby, J., 1973. Separation: Anxiety & anger. New York, NY: Basic Books.

Bronfenbrenner, U., 2009. The ecology of human development: Experiments by nature and design. Massachusetts :Harvard university press.

Butterworth, G.& Harris, M.,1994. Priciples of Developmental Psychology. Hove: Erlbaum.

Cole, M. &Cole, S. R., 2000. Η Ανάπτυξη των Παιδιών. Αθήνα: Δαρδανός.

Craig, G.J. &Baucum, D., 2007. H ανάπτυξη του ανθρώπου. Αθήνα: Παπαζήσης.

Έρικσον, E., 1990. H παιδική ηλικία και η κοινωνία. Aθήνα: Kαστανιώτης.

Erikson, E. H.,1968. Identity: Youth and crisis. New York, NY: Norton.

Fogel, A., King, B. J. & Shanker, S. G. (Eds.). ,2007. Human development in the twenty-first century: Visionary ideas from systems scientists. Cambridge :Cambridge University Press.

Gardner, H. , 1990. Art education and human development. Los Angeles : Getty Publications.

Gilligan, C., Ward, J.V., & Taylor, J. M., 1988. Mapping the moral domain. Cambridge, MA: Harvard.

Gottman, J., 2000. Η συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών: ένας πρακτικός οδηγός για γονείς. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Herbert, M., 1989. Ψυχολογικά προβλήματα της παιδικής ηλικίας . Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Herbert, M., 1997. Ψυχολογική φροντίδα του παιδιού και της οικογένειάς του. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Καϊλα,Μ., 1996.Η σχολική φοβία .Αθήνα :Ελληνικά Γράμματα.

Κάκουρος, Ε. & Μαναδιάκη, Κ.,2002. Ψυχοπαθολογία παιδιών και εφήβων: Αναπτυξιακή προσέγγιση. Αθήνα: Τυπωθήτω – ΓιώργοςΔάρδανος.

Kohlberg, L., 1981. The philosophy of moral development: Essays on moral development. New York:Harper & Row.

Κουρκούτας, Η.Ε., 2001. Η ψυχολογία του εφήβου: θεωρητικά ζητήματα και κλινικές περιπτώσεις. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Molnar, A. & Linquist, B., 1993. Προβλήματα συμπεριφοράς στο σχολείο. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Nτεμώζ, Λ., 1985. Iστορία της παιδικής ηλικίας. Aθήνα: Θυμάρι.

Nussbaum, M. C. (2001). Women and human development: The capabilities approach. Cambridge :Cambridge University Press.

Παρασκευόπουλος, Ι., 1985 .Εξελικτικήψυχολογία (τομ.1-4).Αθήνα :Αυτοέκδοση.

Piaget, J., 1950. The psychology of intelligence. New York: Hartcourt, Brace.

Rogers,D., 1979.The Adult Years: an introduction to Aging.N.Jersey:Prentice Hall, Inc.

Rogoff, B., 2003. The cultural nature of human development. N.York/Oxford : Oxford University Press.

Σάλκιντ, Ν., 2006. Εισαγωγή στις Θεωρίες Ανθρώπινης Ανάπτυξης.Αθήνα: εκδόσεις Πατάκη.

Santrock, J. W. (2009). Life-span development. Boston, MA: McGraw-Hill.

Schaffer,R., 1997. H Κοινωνικοποίηση του παιδιού κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του.Αθήνα: ΕλληνικάΓράμματα.

Sheehy, G., 1996. New passages: Mapping your life across time. New York, NY: Ballantine Books.

Sigelman, C.& Rider, E. ,2014. Life-span human development.Stamfort,Ct: Cengage Learning.

Skinner, B.F., 1974. About Behaviorism. New York, NY: Vintage.

Staudinger, U. M.& Lindenberger, U. E.,2003. Understanding human development: Dialogues with lifespan psychology.Boston: Kluwer Academic publishers.

Steuer, F.B., 2005. Η ψυχολογική ανάπτυξη των παιδιών. Αθήνα: Ελλην.

Sudbury,H.,  2010.  Human growth and development:an introduction for social workers.London: Routledge.

Thies, K. M. & Travers, J. F.,2006. Handbook of human development for health care professionals. London: Jones & Bartlett Learning.

Thomas, R. M. 2000. Recent theories of human development. Thousand Oaks,Ca: Sage Publications.

Τσιάντης, Γ. & Δραγώνα, Θ. (επιμ.) ,1999. Μωρά και μητέρες: ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και υγεία στα δύο πρώτα χρόνια της ζωής. Αθήνα: ΕκδόσειςΚαστανιώτη.

Walker, J. & Crawford, K. ,2014. Social work and human development. London: Learning Matters/Sage.

Επιστημονικά περιοδικά

  • Child Development
  • Developmental Psychology
  • Journal of Aging and Human Development
  • Journal of Gerontology
  • Journal of Marriage and the Family
  • Journal of Youth and Adolescence
  • The Gerontologist